Powiązane leki
(opisy)

Tagi

dostep retta intelektualny mutacja charakterystyczny typowy rett bdnf mecp kwiecien

Fora dyskusyjne

zobacz zagadka dotyczaca koncentracji (1)

zobacz SPADEK SPRAWNOŚCI INTELEKTUALNEJ. (1)

zobacz BARDZO PROSZĘ O INTERPRETACJĘ WYNIKÓW (0)

zobacz Na czym to polega? (1)

zobacz czy istnieje jakas mozliwosc aby zwiekszyc wzrost? (3)

zobacz Odparzenia pod piersiami (3)

zobacz BARDZO PROSZĘ O INTERPRETACJĘ WYNIKÓW (0)

zobacz Ból w śródpiersiu (0)

zobacz lymphomyosot w ampułkach (1)

zobacz zanik śluzówki nosa i gardła (7)

zobacz Pogrubiona przegroda nosowa.... Czy ktos wie co to jest? (0)

zobacz Kłopoty z pamięcią (0)

zobacz AZS? (10)

zobacz WYNIOSŁOŚĆ MIEDZYKŁYKCIOWA KOLANA (0)

zobacz badanie biopsji (1)

Informator Medyczny » Encyklopedia » Zespół Retta

Zespół Retta

Zespół Retta
Syndroma Rett
ICD-10 F84.2
DiseasesDB 29908
OMIM 312750
MeSH D015518

Zespół Retta (ang. Rett syndrome, Rett's disorder, RTT) – neurologiczne zaburzenie rozwoju, uwarunkowane genetycznie, zaliczane do spektrum autystycznego. Na obraz kliniczny składa się szereg zaburzeń neurorozwojowych, które w większości wypadków prowadzą do znacznej i głębokiej niepełnosprawności ruchowej oraz znacząco ograniczają możliwość komunikacji z otoczeniem. Charakterystyczna dla Zespołu Retta jest nasilona dyspraksja (w wielu wypadkach apraksja) połączona ze specyficznymi ruchami stereotypowymi w obrębie kończyn górnych. Uważa się, że Zespół Retta stanowi jedną z najczęstszych przyczyn obniżenia poziomu rozwoju intelektualnego u dziewczynek.


Historia

Zespół opisał jako pierwszy austriacki pediatra, Andreas Rett (1924-1997) wiosną 1965 roku. W poczekalni swojego gabinetu zobaczył dwie matki z dziećmi, które – mimo, że nie były spokrewnione – zachowywały się bliźniaczo podobnie: siedząc na kolanach matek w charakterystyczny sposób zaplatały palce dłoni. Dr Rett znalazł jeszcze sześć przypadków choroby i opisał je wstępnie w artykule w "Wiener medizinische Wochenschrift"[1]. W roku 1977 Rett opisał kolejne 22 dziewcząt u których wyodrębnił charakterystyczne cechy[2]:

  • stereotypowe ruchy rąk
  • ataksję
  • hiperamonemię
  • ogólne stępienie afektu
  • atrofię kończyn dolnych
  • objawy charakterystyczne dla autyzmu dziecięcego

Temu charakterystycznemu zespołowi objawów nazwę "Rett Syndrome" nadał B.Hagberg, który nieświadom wcześniejszych prac Retta, w roku 1980 zaprezentował na konferencji naukowej własną prezentację 16. przypadków identycznego zespołu zaburzeń.

Pierwsze kryteria diagnostyczne Zespołu Retta zostały opracowane w 1984 roku przy współudziale samego Andreasa Retta. Dzięki sprecyzowaniu standardów diagnozowania do końca swojego życia Andreas Rett miał możliwość konsultowania aż 1000 dziewcząt z tym zaburzeniem rozwoju. Obecnie opisanych jest wiele tysięcy przypadków na całym świecie a prace badawcze nad Zespołem Retta trwają w obrębie różnych subdyscyplin naukowych.


Epidemiologia

Zespół Retta pojawia się u dziewczynek z częstotliwością od 1:10.000 do 1:23.000 żywych urodzeń[3]. Wyższy wskaźnik częstości występowania związany jest z doliczaniem do liczby przypadków potwierdzonych badaniami genetycznymi grupy dziewcząt z tzw. "zespołem rettopodobnym"[3].


Etiologia

Pierwszą mutację genu związanego z Zespołem Retta odkryto w 1999 roku. Był to gen MECP2 położony na chromosomie X w lokalizacji Xq28. Mutacja najczęściej (w około 99%) zachodzi de novo. Rodzinne występowanie Zespołu Retta jest niezwykle rzadkie i związane najczęściej z mozaiką germinalną lub występowaniem selektywnej inaktywacji chromosomu X za zmutowanym genem MECP2[4].

Mutacje punktowe genu MECP2 wykrywane są u 80% dziewcząt manifestujących postać klasyczną zespołu i u ok. 40% postaci nietypowych. W ok. 8% przypadków postaci klasycznej i ok. 3% postaci nietypowej wykrywana jest duża delecja części lub całości genu. Zakłada się także możliwość występowania nietypowych, zwykle nie badanych rutynowo mutacji w innych regionach genu, lub mutacji innych genów (np. CDKL5 w postaciach atypowych)[5], kodujących białka uczestniczące w tym samym szlaku molekularnym co MEPC2[6]. Samo wykrycie mutacji nie jest równoznaczne z diagnozą Zespołu Retta. O ostatecznym rozpoznaniu decyduje zgodność z obrazem klinicznym.


Patomechanizm

Białko kodowane przez MECP2 odpowiada za proces transkrypcji, czyli "przepisywania" informacji z DNA do mRNA jądra komórkowego. Dotychczas wyodrębniono kilka genów regulowanych przez MECP2, w tym badacze zwracają szczególną uwagę na A2BP1, GAMT[6] oraz przede wszystkim BDNF[7].

Mutację genu A2BP1 wykrywano dotychczas u osób z padaczką, autyzmem i niepełnosprawnością intelektualną, co wydaje się w sposób oczywisty wiązać z Zespołem Retta.

Podobnie, mutacja genu GAMT, którego nieprawidłowe funkcjonowanie determinuje występowanie poważnych zaburzeń rozwoju intelektualnego, zaburzenia rozwoju mowy i padaczkę. Szczególnie obiecujące dla zrozumienia patomechanizmu w Zespole Retta są jednak badania nad ekspresją genu BDNF.

Badania na modelu zwierzęcym prowadzone pod kierunkiem Michaela Greenberga pokazały, że MeCP2 wiąże promotora BDNF i reguluje jego transkrypcję[8]. Gen BDNF zlokalizowany jest na chromosomie 11 i odpowiada za kodowanie czynnika neurotropowego pochodzenia mózgowego. Czynnik BDNF należy do grupy neurotrofin – białek regulujących rozwój układu nerwowego, zapobiegających apoptozie neuronów oraz umożliwiających różnicowanie komórek progenitorowych. Szczególna rola genu MeCP2 polega na okresowym "wyciszaniu" i aktywowaniu genu BDNF w okresie wczesnego rozwoju człowieka. Mutacja MeCP2 w Zespole Retta powoduje obniżenie aktywności BDNF[9] a co za tym idzie – nieprawidłowe kształtowanie się połączeń nerwowych.


Zespół Retta a płeć

Zespół Retta w klasycznej postaci dotyczy wyłącznie kobiet. Dla większości mężczyzn mutacja genu MECP2 jest wadą letalną i prowadzi do śmierci na etapie rozwoju płodowego lub ciężkiej encefalopatii noworodkowej z zejściem śmiertelnym przed 2. rokiem zycia W nielicznych przypadkach chłopcy z mutacjami MECP2 mogą dożyć wieku dorosłego wykazując głębszą lub głęboką niepełnosprawność intelektualną bez charakterystycznego dla Zespołu Retta okresu względnie prawidłowego rozwoju wczesnoniemowlęcego. Należy jednak zauważyć, że mutacje wykrywane w tej grupie chłopców, jakkolwiek dotyczą genu MECP2, nie muszą być tożsame z typową mutacją dla Zespołu Retta u dziewcząt[10]. Chłopcy ci, najczęściej otrzymują diagnozę Mózgowego Porażenia Dziecięcego w postaci spastycznej. Brak występowania czynników ryzyka okołoporodowego i prenatalnego u chłopców z ciężką postacią spastyczności i głęboką niepełnosprawnością intelektualną powinien skłaniać do wykonania badań molekularnych.


Objawy

Zespół Retta często jest mylnie rozpoznawany jako autyzm, porażenie mózgowe czy ogólne zaburzenia rozwoju intelektualnego. Typowe objawy:

  • normalny rozwój od urodzenia do 6-18 miesiąca życia
  • utrata sprawności manualnej i zdolności mówienia
  • ataksja
  • niski wzrost, małe ręce i głowa (wtórna mikrocefalia)
  • stereotypowe ruchy rąk (klaskanie, stukanie, wkładanie do ust), zgrzytanie zębami
  • problemy z kontaktami społecznymi, ataki paniki, unikanie kontaktu wzrokowego
  • napady padaczkowe w 81%[11]
  • problemy żołądkowo-jelitowe i oddechowe
  • boczne skrzywienie kręgosłupa
  • przykurcze mięśniowe.

Leczenie

Aktualnie nie istnieje żadna sprawdzona metoda leczenia przyczynowego. Dzięki intensywnej rehabilitacji obejmującej m.in. edukację dopasowaną do możliwości dziecka, opiekę logopedy i psychologa dziecięcego, od 2% do 15% pacjentek może samodzielnie funkcjonować. Ważna jest odpowiednio skomponowana dieta.

Szansę na opracowanie skutecznej terapii dają badania przeprowadzone na University of Edinburgh i University of Glasgow. Posługując się mysim modelem choroby uczeni dowiedli, że możliwe jest niemal całkowite wyeliminowanie objawów choroby, jeśli przywrócona zostanie aktywność genu MECP2[12].


Przypisy

  1. A. Rett: Über ein eigenartiges hirnatrophisches Syndrom bei Hyperammonämie im Kindesalter. Wiener medizinische Wochenschrift, 116, 723-726 (1966)
  2. Rett A.: Cerebral atrophy associated with hyperammonaemia. Clin Neurol, 1977, ss. 305–329. 
  3. 3,0 3,1 Bentkowski Z., Tylko-Szymańska A.. Zespół Retta – aktualny stan wiedzu. „Pediatria Polska”. LXXII.2, s. 104, 1997. 
  4. A.T.Midro: Genetyczne podłoże zespołu Retta – gen MECP2. „Neurologia Dziecięca”. [dostęp 16 kwietnia 2010].
  5. International Foundation For CDKL5: The spectrum of CDKL5 disorders. [dostęp 20 kwietnia 2010].
  6. 6,0 6,1 Marek Bodzioch: Kompendium chorób neurogenetycznych. Zespół Retta. „Medycyna Praktyczna Neurologia 2010/1”. [dostęp 20 kwietnia 2010].
  7. Chiang Q, G Khare, Dani V, Nelson S, R Jänisch: BDNF Ameliorates Rett Syndrome in Mice. Neuron 2006. [dostęp 20 kwietnia 2010].
  8. RSRT: E. Michael Greenberg, Ph.D.. [dostęp 21 kwietnia 2010].
  9. Yi E. Sun: The Ups and Downs of BDNF in Rett Syndrome.. [dostęp 21 kwietnia 2010].
  10. Vicky l. Brandt, Huda Y. Zhogbi: Zespół Retta. GeneReviews. [dostęp 16 kwietnia 2010].
  11. Jian L., Nagarajan L., de Klerk N., Ravine D., Bower C., Anderson A., Williamson S., Christodoulou J., Leonard H. Predictors of seizure onset in Rett syndrome.. „The Journal of pediatrics”. 4 (149), ss. 542–7, październik 2006. doi:10.1016/j.jpeds.2006.06.015. PMID 17011329. 
  12. Reversal of symptoms in an autism spectrum disorder

Bibliografia

  1. The Rett Syndrome Diagnostic Criteria Work Group. Diagnostic criteria for Rett syndrome. „Ann Neurol”. 23. 4, ss. 425-8, 1988. PMID 2454607. 

Linki zewnętrzne



Tekst udostępniany na licencji Creative Commons.
Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Zesp%C3%B3%C5%82_Retta

Artykuły Wikipedii dotyczące medycyny, weterynarii i tematów pokrewnych nie mogą być traktowane jako porada medyczna ani jako opinia medyczna w przypadku jakiegokolwiek problemu zdrowotnego lub sposobu leczenia. Nawet jeżeli opis zawarty w artykule jest zgodny z aktualną wiedzą medyczną, może nie mieć zastosowania do konkretnego przypadku chorobowego, objawów czy terapii.

książki

Autoterapia w najczęściej występujących schorzeniach Autoterapia w najczęściej występujących schorzeniach
 
Dobra dieta dla małych i dużych dzieci Dobra dieta dla małych i dużych dzieci
 
Apteka natury Apteka natury
 
Cholesterol naukowe kłamstwo Cholesterol naukowe kłamstwo
 
Choroby dzieci Choroby dzieci
 
Choroba Alzheimera Choroba Alzheimera
 
Joga dla zapracowanych Joga dla zapracowanych
 
Odżywianie w ciąży Odżywianie w ciąży