informator medyczny

Zespół algodystroficzny (inne nazwy to: zespół odruchowej dystrofii współczulnej, zespół Sudecka, zespół ramię-ręka, kauzalgia) – rzadki zespół chorobowy, charakteryzujący się bólem i obrzękiem kończyny połączony z zaburzeniami krążenia w obrębie tejże kończyny, zmianami troficznymi skóry i osteoporozą w obrębie zajętej kończyny. Obecnie obowiązująca nazwa to CRPS (complex regional pain syndrome).

Epidemiologia

Średnia wieku dla zachorowania wynosi 42 lata, kobiety zapadają na chorobę 3 razy częściej niż mężczyźni^[1].

Etiologia

Uważa się, że przyczyną tego zespołu jest nieprawidłowa aktywność nerwów współczulnych unerwiających daną kończynę, która może być spowodowana następującymi przyczynami:

• urazy kończyn
• zawał mięśnia sercowego
• udar mózgu
• w przebiegu stosowania leków:
  • barbiturany
  • cyklosporyna A
  • leki przeciwgruźlicze
• w 1/3 przypadków tło jest nieznane

Przebieg kliniczny

Przebiega trójfazowo:

• faza I – parzący ból i obrzęk dystalnej części kończyny, którym towarzyszy ocieplenie, nadmierna tkliwość skóry, wzmożone pocenie i często nadmierny porost włosów, ograniczone i bolesne ruchy w stawach
• faza II – pojawia się w przeciągu 3–6 miesięcy i przejawia się zanikami skóry - skóra staje się cienka, chłodna i ma błyszczący wygląd
• faza III – pojawia się po kolejnych 3–6 miesiącach, przejawia się dalszymi zmianami zanikowymi skóry, która się staje sucha i towarzyszą jej przykurcze w obrębie stawów, co powoduje szponowanty wygląd kończyny, w badaniu rtg kości stwierdza się obecność plamistego zaniku.

Zapobieganie

Wykazano, że przyjmowanie witaminy C w dawce 500 mg na dzień zmniejsza ryzyko wystąpienia zespołu algodystroficznego w przypadku złamań w obrębie nadgarstka^[2].

Leczenie

Nie jest znane leczenie przyczynowe. Dlatego stosuje się różne próby leczenia oparte o:

• farmakoterapię
  • leki przeciwdepresyjne,
  • kortykosteroidy,
  • leki rozszerzające naczynia,
  • β-blokery,
  • α-blokery
  • miejscowe iniekcje lignokainy
• metody fizykoterapeutyczne
  • elewacja (uniesienie) kończyny
  • TENS (ang. transcutaneous electrical nerve stimulation)
  • krioterapia
  • kinezyterapia
  • stymulacje nerwów
• psychoterapia
• sympatektomia (uszkodzenie unerwienia współczulnego) w najcięższych przypadkach, takich jak niedokrwienie chorej kończyny, poprzez:
  • metody chirurgiczne
  • radioterapię
  • środki chemiczne

Przypisy

1. ↑ Veldman PH., Reynen HM., Arntz IE., Goris RJ. Signs and symptoms of reflex sympathetic dystrophy: prospective study of 829 patients.. „Lancet”. 8878 (342), ss. 1012–6, październik 1993. PMID 8105263. 
2. ↑ Zollinger PE., Tuinebreijer WE., Breederveld RS., Kreis RW. Can vitamin C prevent complex regional pain syndrome in patients with wrist fractures? A randomized, controlled, multicenter dose-response study.. „The Journal of bone and joint surgery. American volume”. 7 (89), ss. 1424–31, lipiec 2007. doi:10.2106/JBJS.F.01147. PMID 17606778.