informator medyczny

Zapalenie języka (łac. glossitis) – schorzenie języka przebiegające jako ostre lub przewlekłe, mogące być pierwotnym schorzeniem języka lub objawem chorób ogólnoustrojowych.

Objawy

• zaczerwienie koniuszka lub brzegów języka lub całego języka
• ból o zmiennym nasileniu, od bólu pojawiającego się przy ruchach języka (mówienie, połykanie) poprzez stałe uczucie pieczenia, do silnego zlokalizowanego bólu mogącego powodować dysfagię.
• owrzodzenia w przypadku opryszczki, zakażeń paciorkowcami, pęcherzycy języka
• białe plamki (grzybica, leukoplakia, kiła, liszaj płaski)
• język geograficzny
• język włochaty
• powiększenie rozmiarów języka

Czynniki ryzyka

• niski poziom socjalny i ekonomiczny
• złe odżywianie
• niska higiena osobista
• protezy zębowe
• palenie tytoniu
• alkoholizm
• depresja i stany lękowe
• podeszły wiek
• osłabienie odporności
• antybiotykoterapia
• Próchnica zębów

Przyczyny

Pierwotne schorzenia języka

• zakażenia wirusowe, bakteryjne, grzybicze
• urazy (źle dopasowane protezy, oparzenie, ugryzienie się w język na przykład wskutek napadu padaczki)

• czynniki drażniące - alkohol, dym tytoniowy, żucie tytoniu, gorące posiłki i inne
• alergia

Zapalenie języka w przebiegu chorób ogólnoustrojowych

• awitaminoza zwłaszcza w zakresie witamin z grupy B, pelagra
• niedokrwistość złośliwa i z niedoboru żelaza
• kiła
• AIDS
• w przebiegu chorób skóry, które mogą także obejmować błony śluzowe (rumień wielopostaciowy, pęcherzyca, liszaj płaski)
• cukrzyca

Diagnostyka

Z uwagi, że może być objawem chorób ogólnoustrojowych, wystąpienie objawów choroby przy nieobecności czynników ryzyka, powinno przeprowadzić się uzupełniającą diagnostykę wykluczającą choroby mogące powodować zapalenie języka.

• morfologia krwi (wykluczenie anemii)
• testy w kierunku kiły
• badanie biochemiczne oceniające czynność narządów wewnętrznych
• poziom glikemii
• testy w kierunku niedoboru witaminy B12

W przypadku diagnostyki przyczyn pierwotnych - pomocne może być wykonanie wymazów i posiewów z powierzchni języka.

Leczenie

Obowiązuje leczenie przyczynowe, czyli przede wszystkim wykluczenie przyczyn wtórnych, lub w przypadku ich wystąpienia - leczenie choroby podstawowej, co zwykle powoduje wycofanie się objawów zapalnych języka. W przypadku zmian bakteryjnych stosuje się antybiotyki, grzybiczych - leki przeciwgrzybicze, w przypadku niedokrwistości - leczy się przede wszystkim niedokrwistość.

Ogólne postępowanie obejmuje:

• unikanie środków drażniących
• miejscowa terapia:
  • nystatyną
  • płukanie jamy ustnej roztworem wodorowęglanu sodu (1/2 łyżeczki w 250 ml ciepłej wody)
• miejscowe stosowanie lignokainy