Powiązane leki
(opisy)

Tagi

psychoza automatyzm myslec paranoidalny paranoiczny psychotyczny osobowosc paranoja uroic urojeniowy

Fora dyskusyjne

zobacz Zespół urojeniowy, paranoidalny + Encorton (0)

zobacz Psychoza paranoidalna – na szczęście mam to za sobą. (1)

zobacz psychoza czy to ona? (10)

zobacz ciąża? (16)

zobacz Paranoidalne zachwianie równowagi hormonalnej w mózgu (0)

zobacz psychoza maniakalno depresyjna (0)

zobacz nocne bole plecow (5)

zobacz PMS a ciąża (13)

zobacz Obniżona skuteczność tabletki? (3)

zobacz ciąża (2)

zobacz zrozpaczona (6)

zobacz Przyczyny czasowego oddawania mętnego,cuchnącego moczu (11)

zobacz Ból z tyłu głowy (ok potylicy) (6)

zobacz kilka guzów w węźle chłonnym (5)

zobacz dziwne zachowanie kobiety 43 lata (9)

Informator Medyczny » Encyklopedia » Zaburzenia urojeniowe

Zaburzenia urojeniowe

Zaburzenie urojeniowe
ICD-10 F22.0
DSM-IV 297.1
MeSH D010259

Zaburzenia urojeniowe (dawniej paranoja prawdziwa, obłęd, z grec. παρά - "obok, poza" i νους - "rozum, sens") - usystematyzowane urojenia, najczęściej prześladowcze i oddziaływania, rzadziej wielkościowe lub inne. Omamy występują sporadycznie, struktura osobowości jest zachowana.

Z psychopatologicznego punktu widzenia istotne jest, że urojenia paranoiczne są osądami, które są możliwe do zaistnienia, w przeciwieństwie do urojeń paranoidalnych. Urojenia paranoiczne są usystematyzowane, a w wyrażanych urojeniowo treściach występuje spójność. Charakterystyczną cechą paranoi prawdziwej jest to że urojenia dotyczą jednej tematyki.


Występowanie

Paranoja (w obecnej klasyfikacji ICD-10 uporczywe zaburzenia urojeniowe) jest chorobą rozpoznawaną w medycynie dość rzadko, jednak wielu autorów skłania się ku przypuszczeniu, że jest to stan patologiczny występujący znacznie częściej, niż wynika to z oficjalnych statystyk. Wynika to z tego, że w chorobie tej doznawane przez chorego urojenia są na tyle prawdopodobne, że otoczenie traktuje to raczej jako cechę charakteru, niż chorobę. Można pokusić się o stwierdzenie, że każdy zna jakąś osobę, która ma pewne poglądy nie oparte na żadnych przesłankach, które podzielałoby otoczenie i w tych poglądach jest niewzruszona. Choć wszyscy wokół uważają, że poglądy tej osoby są niezwykłe, to jednak wskutek częstego faktu, że człowiek ten właściwie wypełnia swoje role społeczne (pracownika, ojca/matki, kolegi itp.) urojenia paranoiczne nie są uważane przez innych za chorobowe.

Reakcja paranoiczna czasem dotyka osoby głuche i niedosłyszące (zaburzenia homilopatyczne), u których zaburzenie powoduje zła komunikacja z innymi osobami, niepewność co do ich intencji. Reakcji sprzyjają także paranoiczne (paranoidalne) cechy osobowości (zaburzenia osobowości), sytuacja nagłego lub przewlekłego stresu psychologicznego, nadużywanie alkoholu, izolacja (np. więzienna, przez barierę językową, w trakcie samotnych, wielomiesięcznych wypraw).


Typy paranoi

Ze względu na treść urojeń zespoły paranoiczne dzieli się na:

  • inividia - paranoja zazdrości
  • querulatoria - paranoja pieniacza
    • zespół paranoiczny prowadzący do dochodzenia przez chorego domniemanych krzywd, np. przed sądem lub urzędem
  • persecutoria - paranoja prześladowcza
  • reformatoria - paranoja reformatorska
  • inventoria - paranoja wynalazcza
    • przeświadczenie chorego o wspaniałości i wielkości jego wynalazków/pomysłów
  • paranoja indukowana

Podobne zespoły

Zespół parafreniczny (urojeniowo-omamowy) - określenie procesu psychotycznego, na który składają się urojenia (najczęściej prześladowcze i odnoszące) oraz omamy - najczęściej słowne. Najczęściej występuje w przebiegu schizofrenii paranoidalnej.

Zespół paranoidalny - zespół w którym urojenia nie tworzą spójnego systemu, często są to urojenia wpływu lub owładnięcia. Występują również halucynacje, zaburzenia jaźni i toku myślenia. Ponadto u pacjenta występują dodatkowo objawy negatywne takie jak deficyty myślenia, uczuć i motywacji, wahania nastroju i inne. Jego odmianą jest zespół automatyzmu psychicznego (Zespół Kandinskiego-Clérambaulta), który łączy cechy zespołu paranoidalnego, przede wszystkim urojenia kierowania i owładnięcia, z automatyzmami psychicznymi takimi jak:

  • automatyzm asocjacyjny, dotyczący toku i treści myślenia
  • automatyzm kinestetyczny, dotyczącej sfery ruchowej pacjenta
  • automatyzm cenestopatyczny, dotyczący poczucia oddziaływania na narządy wewnętrzne pacjenta.

Zespół paranoidalno-depresyjny - proces, w którym obok urojeń i omamów (podobnych do zespołu paranoidalnego) występują objawy depresyjne. Najczęściej występuje w przebiegu psychoz schizoafektywnych.

Zespoły paranoiczne są trudne do leczenia z uwagi na brak współpracy i chęci chorego do leczenia, który logicznymi wywodami podkreśla, że to osoby z jego otoczenia są chore, a nie on sam. W leczeniu zespołów paranoicznych stosuje się neuroleptyki.

Różnicowanie paranoi z psychozami schizofrenicznymi:


Zobacz też


Bibliografia

  • Janusz Rybakowski, Stanisław Pużyński, Jacek Wciórka: Psychaitria. Podstawy psychiatrii. T. 1. Wrocław: Elsevier, Urban & Parner, 2010. ISBN 978-83-7609-102-0. 
  • Dawid Semple, Roger Smyth, Jonathan Burns, Rajan Darjee, Andrew McIntosh: Oksfordzki podręcznik psychiatrii. Lublin: Czelej, 2007. ISBN 978-93-60608-12-8. 
  • Stanisław Pużyński: Leksykon psychiatrii. Warszawa: PZWL, 1993. ISBN 83-200-1712-2. 
  • ICD-10. V rozdział. Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD. Opisy kliniczne i wskazówki diagnostyczne.. Warszawa: Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne „Vesalius”, 2000. ISBN 83-85688-25-0. 


Tekst udostępniany na licencji Creative Commons.
Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Zaburzenia_urojeniowe

Artykuły Wikipedii dotyczące medycyny, weterynarii i tematów pokrewnych nie mogą być traktowane jako porada medyczna ani jako opinia medyczna w przypadku jakiegokolwiek problemu zdrowotnego lub sposobu leczenia. Nawet jeżeli opis zawarty w artykule jest zgodny z aktualną wiedzą medyczną, może nie mieć zastosowania do konkretnego przypadku chorobowego, objawów czy terapii.

książki

Terapia poznawcza zaburzeń osobowości Terapia poznawcza zaburzeń osobowości
 
Zaburzenia osobowości Zaburzenia osobowości
 
Dieta dr Beck. Myślenie wyszczuplające Dieta dr Beck. Myślenie wyszczuplające
 
Język a myślenie. Terapia osób z zaburzeniami mowy Język a myślenie. Terapia osób z zaburzeniami mowy
 
Bulimia. Program terapii Bulimia. Program terapii
 
Bądź optymistą! 365 okazji aby myśleć pozytywnie Bądź optymistą! 365 okazji aby myśleć pozytywnie
 
Dlaczego myślimy to, co myślimy. Wzorce w głowie Dlaczego myślimy to, co myślimy. Wzorce w głowie
 
Odchudzanie bez odchudzania Odchudzanie bez odchudzania