informator medyczny

Ząb mądrości, "ósemka" – potoczne określenie trzeciego zęba trzonowego u człowieka. Człowiek posiada cztery takie zęby. Są one ostatnimi zarówno w szczęce jak i w żuchwie. Początek okresu ich wyrzynania się może być bardzo różny – najczęściej przypada pomiędzy 17. a 21. rokiem życia, nie jest to jednak reguła, ponieważ wyrzynanie może trwać nawet do 40. roku życia. Ponadto zęby te nie zawsze wyrzynają się całkowicie, a bywa, że niektóre z nich nie wyrzynają się wcale. Zęby mądrości uważane są za narządy szczątkowe u człowieka.

Wyrzynanie się zębów mądrości jest zwykle bolesne. Są one najbardziej narażone na próchnicę – zarówno ze względu na trudny dostęp do nich szczoteczką do zębów, jak i zaleganie w ich okolicach pokarmu. Ponadto biorą mały udział w rozdrabnianiu pokarmu, za to mogą wystawać pod innym kątem niż linia pozostałych zębów. Z tych wszystkich powodów panował niegdyś wśród dentystów pogląd, iż zęby te należy zawsze usuwać, jako mało przydatne człowiekowi, a niosące z sobą dużo różnorakich problemów. Obecnie odchodzi się od tego typu praktyk.

Zastosowanie w autotransplantacji

Jeśli pacjent straci jakiś ząb, zawiązek "ósemki" może zostać użyty do autoprzeszczepu. Zawiązek powinien być w odpowiednim stadium rozwoju korzenia. W miejscu straconego zęba chirurg stomatolog robi tzw. lożę – przygotowuje zębodół. Przez jakiś czas ząb musi być unieruchomiony – połączony z innymi zębami za pomocą specjalnej szyny, co zwiększa szanse na przyjęcie się i utrzymanie przeszczepu. Potem można go oszlifować i założyć koronę, nadając mu odpowiedni kształt. Pacjent ma zatem swój własny ząb, autotransplantowany w inne miejsce.

Postępowanie po operacji usunięcia zęba mądrości

Zębodół zamyka się najczęściej w pierwszym tygodniu po operacji. Po zabiegu należy chłodzić operowane miejsce zewnętrznie - poprzez przyłożenie do policzka zimnego kompresu oraz wewnętrznie - poprzez ssanie kostek lodu. Bezwarunkowo należy wykluczyć spożywanie produktów zawierających kofeinę (kawa, herbata, napoje energetyzujące) oraz napojów alkoholowych. Zabronione jest również palenie tytoniu. Ze zrozumiałych względów należy też zrezygnować z konsumpcji twardych, bądź wymagających żucia produktów żywnościowych. Zalecane jest spożywanie potraw półpłynnych (kasza manna, puree ziemniaczane, sosy itp.). Ze względu na możliwość zwiększenia ciśnienia w jamie ustnej i nadmiernego krwawienia należy się wstrzymać z wysiąkiwaniem nosa.