informator medyczny

Wypadnięcie pępowiny – rzadkie powikłanie w czasie porodu zagrażające życiu płodu. Wypadnięta pępowina jest uciskana przez płód, co powoduje zatrzymanie zaopatrzenia płodu w utlenowaną krew (po przejściu przez łożysko). W wyniku tego dochodzi do szybkiego, postępującego zagrożenia życia płodu. Występuje w 0,14–0,62% porodów^[1]. Najkorzystniejsze dla płodu jest wykonanie natychmiastowego cięcia cesarskiego, przed pełnym rozwarciem szyjki macicy^[2][3][4]. W celu zmniejszenia nacisku na pępowinę układa się rodzącą w pozycji z wysokim uniesieniem miednicy oraz powstrzymuje się część przodującą rękami badającego.

Wyróżnia się wypadnięcie jawne (gdy pępowina znajduje się przed częścią przodującą płodu) i ukryte (gdy pępowina znajduje się pomiędzy częścią przodującą a miejscem jej zetknięcia z miednicą i nie jest dostępna w badaniu wewnętrznym). Jeśli sytuacja zachodzi przed pęknięciem błon płodowych, to taki stan określa się jako przodowanie pępowiny.

Czynniki ryzyka

Do czynników ryzyka zalicza się:

• zaburzenia ułożenia i położenia płodu^[4][5][6]
• ciążę mnogą^{[3][4][6][7][8]}
• niską masę urodzeniową^[4], poród przedwczesny^[4][6]
• wielodzietność^[4]
• manipulacje położnicze
• wielowodzie^[9]
• wady rozwojowe lub blizny macicy
• długą i cienką pępowinę
• spontaniczne przerwanie błon płodowych^[10]

Rozpoznanie

Wypadnięcie pępowiny podejrzewa się w każdym przypadku nieprawidłowego rytmu serca płodu występującego po przerwaniu błon płodowych. Do najczęściej obserwowanych nieprawidłowości należy bradykardia, rzadziej występują głębokie zmienne deceleracje^[11]. Zarówno w przypadku pęknięcia błon płodowych, jak i przy zaburzeniach czynności serca płodu wykonuje się badanie wewnętrzne, które może pozwolić na rozpoznanie. W skrajnych przypadkach pępowina może być widoczna w sromie.

Rokowanie

Śmiertelność wśród płodów w przypadku wypadnięcia pępowiny wynosi 20–25%. Rokowanie jest zależne od szybkości ustalenia rozpoznania i zakończenia porodu. Źle rokuje wcześniactwo, obecność zielonych wód płodowych, słabe tętnienie naczyń pępowinowych, zaburzenia czynności serca płodu.

Przypisy

1. ↑ Brown RD., Trupin SR., Brown ML. Umbilical cord prolapse: a contemporary look.. „The Journal of reproductive medicine”. 6 (36), ss. 13–4, czerwiec 1991. PMID 1865395. 
2. ↑ Dare FO., Owolabi AT., Fasubaa OB., Ezechi OC. Umbilical cord prolapse: a clinical study of 60 cases seen at Obafemi Awolowo University Teaching Hospital, Ile-Ife.. „East African medical journal”. 5 (75), ss. 308–10, maj 1998. PMID 9747005. 
3. ↑ ^{3,0 3,1} Critchlow CW., Leet TL., Benedetti TJ., Daling JR. Risk factors and infant outcomes associated with umbilical cord prolapse: a population-based case-control study among births in Washington State.. „American journal of obstetrics and gynecology”. 2 (170), ss. 613–8, luty 1994. PMID 8116723. 
4. ↑ ^{4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5} Ylä-Outinen A., Heinonen PK., Tuimala R. Predisposing and risk factors of umbilical cord prolapse.. „Acta obstetricia et gynecologica Scandinavica”. 7 (64), ss. 567–70, luty 1985. PMID 4082931. 
5. ↑ Uygur D., Kiş S., Tuncer R., Ozcan FS., Erkaya S. Risk factors and infant outcomes associated with umbilical cord prolapse.. „International journal of gynaecology and obstetrics: the official organ of the International Federation of Gynaecology and Obstetrics”. 2 (78), ss. 127–30, sierpień 2002. PMID 12175713. 
6. ↑ ^{6,0 6,1 6,2} Koonings PP., Paul RH., Campbell K. Umbilical cord prolapse. A contemporary look.. „The Journal of reproductive medicine”. 7 (35), ss. 690–2, lipiec 1990. PMID 2376856. 
7. ↑ Murphy DJ., MacKenzie IZ. The mortality and morbidity associated with umbilical cord prolapse.. „British journal of obstetrics and gynaecology”. 10 (102), ss. 826–30, październik 1995. PMID 7547741. 
8. ↑ Qureshi NS., Taylor DJ., Tomlinson AJ. Umbilical cord prolapse.. „International journal of gynaecology and obstetrics: the official organ of the International Federation of Gynaecology and Obstetrics”. 1 (86), ss. 29–30, lipiec 2004. doi:10.1016/j.ijgo.2003.11.013. PMID 15207667. 
9. ↑ Kahana B., Sheiner E., Levy A., Lazer S., Mazor M. Umbilical cord prolapse and perinatal outcomes.. „International journal of gynaecology and obstetrics: the official organ of the International Federation of Gynaecology and Obstetrics”. 2 (84), ss. 127–32, luty 2004. doi:10.1016/S0020-7292(03)00333-3. PMID 14871514. 
10. ↑ Dilbaz B., Ozturkoglu E., Dilbaz S., Ozturk N., Sivaslioglu AA., Haberal A. Risk factors and perinatal outcomes associated with umbilical cord prolapse.. „Archives of gynecology and obstetrics”. 2 (274), ss. 104–7, maj 2006. doi:10.1007/s00404-006-0142-2. PMID 16538441. 
11. ↑ Ronald Darnley Gibbs, David N. Danforth: Danforth's obstetrics and gynecology. Philadelphia: Lippincott Williams Wilkins, 2008, s. 414. ISBN 978-0-7817-6937-2. 

Bibliografia

• Grzegorz H. Bręborowicz, Beata Banaszewska: Położnictwo i ginekologia. T. 1, Położnictwo. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2007, ss. 414–418. ISBN 978-83-200-3540-7 (t. 1).