informator medyczny

Tiazydy – grupa leków moczopędnych o budowie sulfonamidowej będących pochodnymi lub analogami benzotiadiazyny.

Historia

Tiazydy odkryto podczas poszukiwań inhibitorów anhydrazy węglanowej silniejszych od acetazolamidu.

Mechanizm działania

Tiazydy powodują hamowanie działania białkowego kotransportera sodowo-chlorkowego w cewce dalszej nefronu, co zmniejsza przechodzenie sodu i chloru ze światła cewki do komórek jej nabłonka. Następstwem jest zwiększone wydalanie sodu i wtórnie zgromadzonej w ustroju wody. Nasileniu ulega ponadto wydalanie potasu i magnezu oraz zatrzymanie wapnia.

Efektywność

Maksymalna efektywność oceniana jest na 15%, co oznacza, że o tyle zwiększa się wskutek działania leków z tej grupy wydalanie przesączonego w kłębuszkach nerkowych sodu.

Leki należące do grupy

• hydrochlorotiazyd
• chlorotiazyd

Podstawowe wskazania

• niewydolność serca
• nadciśnienie tętnicze
• marskość wątroby przebiegająca z wodobrzuszem i obrzękami
• niewydolność nerek przy GFR>30 ml/min/1,73 m²
• zespół napięcia przedmiesiączkowego

Przeciwwskazania

• ciężka niewydolność nerek (GFR<30 ml/min/1,73 m²)
• ciężka niewydolność wątroby
• ciężkie zaburzenia elektrolitowe
  • hipokaliemia
  • hiponatremia
  • hiperkalcemia
• uczulenie na sulfonamidy
• zatrucie glikozydami nasercowymi
• ciąża i okres karmienia piersią

Działania niepożądane

• zaburzenia elektrolitowe
  • hiponatremia
  • hipokaliemia
  • hipomagnezemia
  • hiperkalcemia
• odwodnienie i przednerkowa ostra niewydolność nerek
• spadek ciśnienia tętniczego
• wzrost ryzyka zakrzepowo-zatorowego
• hiperglikemia
• hipertrójglicerydemia
• wzrost cholesterolu LDL
• hiperurykemia i dna moczanowa
• dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego
• zaburzenia w obrazie krwi (rzadko)
  • niedokrwistość
  • leukopenia
  • małopłytkowość
• odczyny uczuleniowe (rzadko)
• ostre zapalenie trzustki (rzadko)

Możliwe interakcje

Ze względu na spadek stężenia potasu w surowicy istnieje ryzyko interakcji z glikozydami nasercowymi. Należy też pamiętać, że jednoczesne podawanie z tiazydami diuretyków pętlowych czy glikokortykosteroidów nasila hipokaliemię.

Bibliografia

• Wojciech Kostowski, Lucyna Antkiewicz-Michaluk: Farmakologia : podstawy farmakoterapii : podręcznik dla studentów medycyny i lekarzy. Warszawa: Wydaw. Lekarskie PZWL, 2001. ISBN 83-200-2504-4. 
• Gerd Herold: Medycyna wewnętrzna : repetytorium dla studentów medycyny i lekarzy. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2006. ISBN 83-200-3380-2.