informator medyczny

Stopa – w anatomii człowieka najbardziej obwodowa część kończyny dolnej.

Zarówno stopa jak i ręka są pod względem budowy tworami homologicznymi, jednak w związku z odrębną funkcją są zasadniczo różnie ukształtowane. Główną funkcją stopy jest udział w poruszaniu się (funkcja podporowo-nośna i lokomocyjna). Budowa stopy jest swoista dla człowieka w związku z jego pionową postawą. Hipoteza, że pierwotnie stopa była narządem chwytnym, który u człowieka dopiero przekształcił się w narząd podpory, nie jest pewna. Wszystkie małpy człekokształtne mają stopę chwytną, z przeciwstawnym paluchem, ustawionym pod kątem do osi długiej stopy. Jest on też znacznie krótszy od pozostałych palców. Połączenie więzadłowe i stawowe kości stopy jest u nich luźniejsze i umożliwia wskutek tego wydatniejszą ruchomość w stawach. Dla człowieka poruszającego się po ziemi funkcja chwytna stopy byłaby zupełnie nieprzydatna. Odwiedziony paluch byłby przeszkodą, a w szybszym biegu nawet wielkim utrudnieniem. W porównaniu do chwytnej ręki stopa oporowa człowieka wykazuje silniejszy rozwój stępu w stosunku do nadgarstka, osiągający połowę długości całej stopy, słabszy zaś rozwój paliczków. Jako całość tworzy stopa mocne i sprężyste sklepienie, dostosowane do dźwigania ciężaru ciała.

Budowa

Szkielet stopy składa się z:

1. Kości stępu (łac. tarsus):
   • Kość skokowa (łac. talus)
   • Kość piętowa (łac. calcaneus ewnt. os calcis)
   • Kość łódkowata (łac. os naviculare)
   • Kości klinowate (łac. ossa cuneiforma):
     • przyśrodkowa (łac. mediale)
     • pośrednia (łac. intermedium)
     • boczna (łac. laterale)
   • Kość sześcienna (łac. os cuboideum)
2. Kości śródstopia (łac. ossa metatarsalia)
3. Kości palców stopy (paliczki) (łac. ossa digitorum pedis)

Inne

Na podstawie śladów stóp można wywnioskować wagę danej osoby (w przybliżeniu) oraz stwierdzić jak szybko się poruszała.

W wieku nastoletnim (ok. 13 lat) pojawia się lekkie owłosienie stóp.

Zobacz też

• płaskostopie
• krępowanie stóp
• sandały
• skarpetki