Powiązane leki
(opisy)

Tagi

gruczol slinowy glandulae blona slinianka sluzow wyprowadzac przewod surowiczy produkowac

Fora dyskusyjne

zapalenie ślinianki podzuchwowej (1)

tarczyca (1)

Błona śluzowa jamy ustnej (1)

wyniki badań (2)

zwapnienia w śliniance (1)

puchniecie slinianki -nieznana przyczyna (2)

Gastropatia? Niedobór Fe? Ma to związek? (0)

Po jakim czasie po operacj zatok ustępują wszelkie objawy (7)

Wynik gastroskopi (8)

RTG ZATOK CZY COŚ MI JEST? (0)

Wyniki gastroskopii (3)

żoładek (0)

bol w nadbrzuszu.. (0)

OPIS PO BADANIU GASTROSKOPOWYM (2)

Bardzo proszę o przetłumaczenie wyniku badania panendoskopii (2)

Ślinianka

Ślinianka lub gruczoł ślinowy – merokrynowy gruczoł wydzielania zewnętrznego (egzokrynowy), wytwarzający ślinę. Elementami wydzielniczymi dużych gruczołów ślinowych są cewki i pęcherzyki. Na przewody wyprowadzające składają się: przewody śródzrazikowe (in. wewnątrzzrazikowe: wstawki i przewody prążkowane), przewody międzyzrazikowe oraz przewody wyprowadzające (p. główne).


Podział gruczołów ślinowych

Duże gruczoły ślinowe Są to parzyste gruczoły, których przewody wyprowadzające kończą się w jamie ustnej

  • ślinianki przyuszne (łac. glandula parotis) będące gruczołami produkującymi wydzielinę surowiczą. Budują je pęcherzyki, wstawki i po jednym wyraźnym przewodzie prążkowanym.
  • ślinianki podżuchwowe (łac. glandula submandibularis) są mniejszymi gruczołami wydzielającymi ślinę. Gruczoły te produkują wydzielinę śluzowo-surowiczą. W 85% zbudowane są z pęcherzyków produkujących substancję surowicza i 15% z cewek produkujących substancję śluzową.
  • ślinianki podjęzykowe (łac. glandula sublingualis) będące śliniankami śluzowo-surowiczymi. Budują je cewki, brak jest wstawek i przewodów prążkowanych.

Małe gruczoły ślinowe (gruczoły jamy ustnej) - występują w formie licznych grudek rozsianych w błonie śluzowej. Nie posiadają przewodów wyprowadzających:

  • produkujące ślinę surowiczo-śluzową:
    • gruczoły wargowe (łac. glandulae labiales) – położone i wyczuwalne jako małe grudki pod błoną śluzową[1],
    • gruczoły policzkowe (łac. glandulae buccales) – leżą między błoną śluzową a mięśniem policzkowym, w tym mięśniu lub między nim a skórą[1],
    • gruczoły trzonowe (łac. glandulae molares) – grupa 4-5 gruczołów (wyodrębnionych spośród gruczołów policzkowych) położonych na poziomie zębów trzonowych[1],
    • gruczoły przednie języka (łac. glandulae linguales anteriores, glandulae Blandini-Nuhni) – na brzusznej stronie końca języka (obustronnie po jednym) uchodzące kilkoma przewodami w okolicy wędzidełka języka[1],
  • będące gruczołami surowiczymi gruczoły językowe tylne Ebnera (w pobliżu brodawek okolonych)[1],
  • produkujące ślinę typu śluzowego:
    • gruczoły językowe boczne i tylne (w pobliżu nasady języka),
    • gruczoły migdałkowe,
    • gruczoły podniebienne (łac. glandulae palatinae) – znajdują się w tylnej części podniebienia twardego między błoną śluzową a okostną[1].

Unerwienie

Ślinianka przyuszna unerwiona jest przez splot przyuszniczy nerwu twarzowego, natomiast przywspółczulnie (wydzielniczo) przez zwój uszny związany z nerwem językowo-gardłowym. Ślinianki podżuchowowa i podjęzykowa przywspółczulnie unerwione są przez zwój podżuchwowy związany z nerwem językowym.


Patologia ślinianek

Kamica ślinianek

Sialoza

Jest stanem charakteryzującym się niezapalnym i nienowotworowym obustronnym powiększeniem ślinianki przyusznej o nieznanej etiologii. W obrazie mikroskopowym występuje przerost komórek surowiczych i zanik przewodów prążkowanych.

Zmiany związane z wiekiem

Z wiekiem w wielu narządach pojawiają się zmiany związane ze starzeniem się komórek, tkanek i narządów. W śliniance podżuchwowej i przyusznej oraz małych gruczołach wargi dolnej może pojawić się zanik włóknisto-tłuszczakowaty. Mogą również powstawać komórki onkocytarne.

Martwiejąca metaplazja ślinianek

Jest to choroba o nieznanej przyczynie, pojawiająca się nagle, najczęściej w średnim wieku.

Zmiana ma postać kraterowatego owrzodzenia o średnicy 2-3cm, bez uniesionych brzegów, wypełnionego włóknikiem i ziarniną. Lokalizuje się na granicy między podniebieniem miękkim a twardym, rzadko obejmuje język, jamę nosową czy duże ślinianki.

W badaniu mikroskopowym widać zachowaną architekturę zrazika, zachowane granice komórkowe, komórki jasne, zasadochłonne, bez jąder komórkowych. Występuje martwica niedokrwienna nabłonka, tkanki łącznej błony śluzowej i małych gruczołów ślinowych, w miejscu martwicy pojawiają się histiocyty. Można zauważyć również zastój śluzu. Pod ziarniną obecna jest martwica skrzepowa odcinków wydzielniczych zrazików. Przewody wyprowadzające ulegają metaplazji płaskonabłonkowej.

Zmiana ulega samowygojeniu po około 8 tygodniach.

Nowotwory ślinianek


Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Wiesław Łasiński: Anatomia głowy dla stomatologów. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1993, ss. 91, 94, 103, 108. ISBN 83-200-1686-X. 

Bibliografia

  • Wiesław Łasiński: Anatomia głowy dla stomatologów. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1993. ISBN 83-200-1686-X. 



Tekst udostępniany na licencji Creative Commons.
Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Alinianka

Artykuły Wikipedii dotyczące medycyny, weterynarii i tematów pokrewnych nie mogą być traktowane jako porada medyczna ani jako opinia medyczna w przypadku jakiegokolwiek problemu zdrowotnego lub sposobu leczenia. Nawet jeżeli opis zawarty w artykule jest zgodny z aktualną wiedzą medyczną, może nie mieć zastosowania do konkretnego przypadku chorobowego, objawów czy terapii.

książki

Promocja zdrowia dziś i perspektywy jej rozwoju w Europie Promocja zdrowia dziś i perspektywy jej rozwoju w Europie
 
Chrapanie Chrapanie
 
Choroby zakaźne u dzieci Choroby zakaźne u dzieci
 
100 pytań i odpowiedzi na temat raka gruczołu krokowego 100 pytań i odpowiedzi na temat raka gruczołu krokowego
 
Prostata Prostata
 
Zdrowa prostata. Zwięzły poradnik opracowany przez specjalistów z Kliniki Mayo Zdrowa prostata. Zwięzły poradnik opracowany przez specjalistów z Kliniki Mayo
 
Chirurgia endokrynologiczna Chirurgia endokrynologiczna
 
Kliniczna endoskopia przewodu pokarmowego, tom 2 Kliniczna endoskopia przewodu pokarmowego, tom 2