Tagi

sporzadzac filtr opakowac fiat oznaczyc dawka skrot powstac zmieszac miska

Fora dyskusyjne

Miesiączka a opalanie (4)

Zależy mi na czasie - Podjęcie decyzji + objawy (12)

Wycinanie migdalkow (3)

Cynk (13)

Symbicort Turbuhaler - nie pobiera proszku (2)

witamina a -- dawkowanie (1)

duża dawka antybiotyku do końca? (1)

178cm wzrostu, waga 50kg (1)

Poroblem z żółądkiem albo watroba (1)

Brak energii po zmieszaniu pokarmów (2)

Problem z chłopakami (1)

Dziwny zapach moczu rano po dniu, gdy dużo zjem (0)

Przepisy na męskie koktajle (0)

co oznaczaja skróty RZ i HW w badaniu EEG (0)

DDB-co to oznacza? (1)

Informator Medyczny » Encyklopedia » Skróty farmaceutyczne

Skróty farmaceutyczne

Skróty farmaceutyczne – to zapisane na recepcie w skróconej formie polecenia i informacje lekarza, lekarza dentysty, lekarza weterynarii lub felczera dla farmaceuty dotyczące sposobu jej realizacji. Z reguły formułuje się je w języku łacińskim. Mogą odnosić się do leków gotowych lub recepturowych. Ich pisownia, oparta na tradycji, odbiega czasami od powszechnie przyjętych zasad. Pojawiają się w niej, na przykład, kropki na końcu skrótów powstałych przez ściągnięcie. Niektóre zaczyna się z wielkiej litery, inne – z małej.

Odrębną grupę tworzą skróty stosowane w nazwach leków gotowych.

Skróty farmaceutyczne występują w różnych częściach recepty.


Skrót stosowany w Praepositio

Rp. (z łac. recipe – weź) – polecenie, wywodzące się z czasów, gdy wszystkie leki były sporządzane ręcznie w aptece – według przepisu sporządzenia, recepty.

Skróty stosowane w Praescriptio

  • dla nazw środków leczniczych i ich ilości:
    • lag. (z łac. lagena – opakowania) – oznacza liczbę opakowań leku gotowego
  • dla odmierzanych substratów recepturowych:
    • gtt. lub gutt. (z łac. guttae – kropli)
    • q.s. (z łac. quantum satis – ile wystarczy) – oznacza, że ilość potrzebnego składnika farmaceuta ustala według zaleceń farmakopei lub własnego doświadczenia
    • a.a. lub aa (z łac. ana – w równych częściach) – oznacza polecenie odważenia lub odmierzenia dwóch lub więcej występujących przed poleceniem składników w równych ilościach
    • d.t.d. (z łac. dentur tales doses – daj takich dawek)
    • div. in part. aeq. (z łac. divide in partes aequales – podziel w równych częściach) – oznacza, że po wymieszaniu wszystkich substratów należy uzyskaną masę podzielić na wskazaną ilość jednostek dawkowania (czopków, globulek, proszków)
  • disp. (z łac. dispensa – rozdziel)
  • filtr. (z łac. filtra – przesącz)

Skróty stosowane w Subscriptio

Stanowią informacje dla farmaceuty dotyczące składu, postaci i ilości leku.

W przypadku leku sporządzanego w aptece, ta część recepty rozpoczyna się zwrotem:

M.f. (z łac. misce [ut] fiat – zmiaszaj aby było [powstało]; dosł. zmieszaj i uczyń),

po którym następuje nazwa pożądanej formy recepturowej, np.:

  • M.f.ung. (z łac. misce [ut] fiat unguentum – zmieszaj, aby powstała maść)
  • M.f.mixt. (z łac. misce [ut] fiat mixtura – zmieszaj, aby powstała mieszanina [mikstura])

Skróty stosowane w Signatura

Dotyczą informacji dla pacjenta o sposobie podania leku, jego dawkowaniu i czasie kuracji.

Rozpoczyna je polecenie dla farmaceuty:

D.S. lub DS. (z łac. da signa – wydaj; oznacz; dosł. podaj [przedstaw] znaki [oznaczenie]) – określające, jaką informację ma umieścić na opakowaniu leku

Alfabetyczne zestawienie najczęściej spotykanych skrótów farmaceutycznych[1]

Skrót Termin Znaczenie uwagi
aa, aa. ana po (tyle jednostek)
ad us. ext. ad usum externum do użytku zewnętrznego
ad us. int. ad usum internum do użytku wewnętrznego
Add. adde dodaj
Aq.dest. Aqua destillata woda destylowana
c. cum z
caps.amyl. capsulae amylaceae kapsułki skrobiowe, opłatki
Coch. ampl. cochleare amplum łyżka duża stołowa
Col. Colatura cedzonka
cp., cmp., comp. compositus, -a, -um złożony, -a, -e
conc. concisus pocięty
conct. concentratus stężony
consp. consperge posyp np. pigułki talkiem
consp.Lyc. consperge Lycopodio posyp zarodnikami widłaka goździstego żółty, drobnoziarnisty proszek
cont. contusus potłuczony
cort. cortex kora
d. da, detur, dentur daj, niech będzie dodany, niech będą dodane
d.t.d. dentur tales doses niech będą dane takie dawki (w ilości)
dct., dec. decoctum odwar
dep.,depur. depuratus, -a, -um oczyszczony, -a, -e
dil. dilutus, -a, -um rozcieńczony, -a, -e
disp. dispensa rozdziel
div. in part. aeq. divide in partes aequales podziel na równe części np. przy sporządzaniu globulek metodą ręczną
dos. dosis, doses dawka, dawki
DS da signa; detur, signetur daj oznaczenie; niech będzie wydany i oznaczony
excip. excipiens środek rozcieńczający
f. fiat niech powstanie (zrób)
filtr. filtra przesącz
f.l.a. fiat lege artis niech będzie (wykonane) zgodnie z zasadami sztuki
fl., flor. flos, flores kwiat, kwiaty
fol. folium, folia liść, liście
fruct., fr. fructus owoc
glac. glacialis lodowaty termin dotyczący stężonego kwasu octowego
glob. vag. globuli vaginales gałki (globulki) dopochwowe
gtt., gutt. gutta, guttae kropla, krople
hb. herba ziele
inf. infusum napar
inj. injectio zastrzyk
in oll.alb. in olla alba do białego słoika
in vitr.nigr. in vitro nigro do ciemnej butelki wykonanej ze szkła oranżowego, chroniącego przed wpływem słońca
lag. lagena opakowanie
lag. orig. lagena originalis opakowanie oryginalne (fabryczne)
lat. latitudo, latitudinis szerokość, szerokości przy sporządzaniu plastrów leczniczych (emplastra)
Lin. Linimentum mazidło
liq. liquor roztwór
long. longitudo, longitudine długość, długości
lot. lotio płyn do obmywania
mac. macera, maceratio namocz, maceruj, wytrawiaj; maceracja, wytrawienie
M.D.S., mds. misce, da signaturam; misce, da signa zmieszaj, oznacz
m.f. misce fiat zmieszaj, aby powstało; zrób
M. pil. Massa pillularum masa pigułkowa
Mixt. Mixtura mieszanka płynna; mieszanina; mikstura
Mixt. agit. mixtura agitanda mieszanka, którą należy wstrząsnąć (przed użyciem)
moll. mollis miękki
Muc. Mucilago kleik
No., Nr. Numero; Numerus w ilości; liczba
Nuc. Nuces orzechy np. Nuces Colae – orzechy Cola
obd., obduc. obduce powlecz, pokryj
Obl. Oblatae opłatki
Ol. Oleum olej
p. pars część
pd. ponderis o ciężarze
Pil. Pillula, Pillulae pigułka, pigułki
pt., praecip. praecipitatus, -a, -um strącony (wytrącony), -a, -e
Pulv. Pulvis proszek
q.s. quantum satis, quantum sufficit ile potrzeba, ile wystarczy
Rad. Radix korzeń
rasp. raspatus strugany; w postaci strużek np. Oleum Cacao raspatum – wiórki masła kakaowego
rec. recens, recenter świeży, świeżo
Rhiz. Rhizoma kłącze
S. Signa oznacz
Sat. Saturatio saturacja; wysycenie
Scat. Scatula pudełko
s.f.coct. sub finem coctionis pod koniec gotowania
ster. sterilisa wysterylizuj
s.sign.ven. sub signo veneni ze znakiem trucizny

Przypisy

  1. S. Bukowiecki: Receptura. Zarys technologii lekarstw. Warszawa: 1968, ss. 79-83. 

Bibliografia

  1. S. Bukowiecki: Receptura. Zarys technologii lekarstw. Warszawa: 1968. 
  2. B. Koskowski: Receptura czyli prawidła przepisywania i przyrządzania leków. Warszawa: 1946. 


Tekst udostępniany na licencji Creative Commons.
Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Skr%C3%B3ty_farmaceutyczne

Artykuły Wikipedii dotyczące medycyny, weterynarii i tematów pokrewnych nie mogą być traktowane jako porada medyczna ani jako opinia medyczna w przypadku jakiegokolwiek problemu zdrowotnego lub sposobu leczenia. Nawet jeżeli opis zawarty w artykule jest zgodny z aktualną wiedzą medyczną, może nie mieć zastosowania do konkretnego przypadku chorobowego, objawów czy terapii.

książki

Praktyczne obliczenia farmaceutyczne Praktyczne obliczenia farmaceutyczne
 
Normy laboratoryjne Normy laboratoryjne
 
Jak poradzić sobie z rakiem Jak poradzić sobie z rakiem
 
Macierzyństwo. Pierwsze 12 miesięcy Macierzyństwo. Pierwsze 12 miesięcy
 
Kinezyterapia tom 2 Ćwiczenia kinezyterapii i metody kinezyterapeutyczne Kinezyterapia tom 2 Ćwiczenia kinezyterapii i metody kinezyterapeutyczne
 
Przebudzenia Przebudzenia