Skopolamina

Skopolamina, hioscyna, C₁₇H₂₁NO₄ – pochodna hioscyjaminy, alkaloid tropanowy, otrzymywany m.in. z liści bielunia dziędzierzawy. W medycynie używana w postaci bromowodorku, w przypadku zapalenia tęczówki i ciała rzęskowego oraz do rozszerzania źrenicy i paraliżu mięśni oka w celach diagnostycznych. Wykazuje słabsze działanie obwodowe od atropiny.

Działanie

Skopolamina jest zaliczana do substancji antycholinergicznych, blokuje działanie acetylocholiny w receptorze M. Działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, słabiej od atropiny. Już w małych dawkach powoduje uspokojenie, senność i otępienie. W większych powoduje stany delirium z bólem oraz ze znacznym rozszerzeniem źrenicy i paraliżem mięśni oka. Wykazuje działanie przeciwwymiotne, przeciwkonwulsyjne. Stosowana także przed zabiegami operacyjnymi, aby zapobiegać arytmii serca pod narkozą.

Jest substancją silnie toksyczną, przedawkowanie może skutkować majaczeniem, dezorientacją, halucynacjami, paraliżem i śmiercią. W połączeniu z morfiną powoduje stan "półsnu" oraz amnezję. W latach 50. była wykorzystywana przez CIA jako serum prawdy.

Nazwa "skopolamina" upamiętnia włoskiego lekarza i botanika G. A. Scopolego oraz nazwany na jego cześć gatunek lulecznicy kraińskiej (Scopolia carniolica Jacq.) z rodziny psiankowatych, zawierającej również skopolaminę.

Przypisy

↑ Skopolamina – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
↑ Skopolamina – karta leku (APRD00616) (ang.). DrugBank.

Delirianty

Atropina • Benzydamina • BZ • Cyklizyna • Difenhydramina • Dimenhydrynat • Hioscyjamina • Oksybutynina • Prometazyna • Skopolamina

ATC (A04 A) – Leki przeciwwymiotne i przeciw nudnościom

A 04 AA – Antagoniści receptorów serotoninowych 5-HT3	Ondansetron • Granisetron • Tropisetron • Dolasetron • Palonosetron

A 04 AD – Inne leki przeciwwymiotne	Skopolamina • Szczawian ceru • Chlorobutanol • Metopimazyna • Dronabinol • Nabilon • Aprepitant • Skopolamina w połączeniach • Chlorobutanol w połączeniach

• Leki przeciwwymiotne •

ATC (N05 C) – Leki nasenne i uspokajające

N 05 CA – Barbiturany	Pentobarbital • Amobarbital • Butobarbital • Barbital • Aprobarbital • Sekobarbital • Talbutal • Winylbital • Winbarbital • Cyklobarbital • Heptabarbital • Repozal • Metoheksytal • Heksobarbital • Tiopental • Etallobarbital • Allobarbital • Proksybarbal

N 05 CC – Aldehydy i ich pochodne	Wodzian chloralu • Chloralodol • Acetyloglicynamidowodzian chloralu • Dichloralfenazon • Paraldehyd

N 05 CD – Pochodne benzodiazepiny	Flurazepam • Nitrazepam • Flunitrazepam • Estazolam • Triazolam • Lormetazepam • Temazepam • Midazolam • Brotizolam • Kwazepam • Loprazolam • Doksefazepam • Cinolazepam

N 05 CE – Pochodne piperydynodionu	Glutetymid • Metyprylon • Pirytyldion

N 05 CF – Cyklopirolony	Zopiklon • Zolpidem • Zaleplon • Eszopiklon

N 05 CH – Agoniści receptora melatoninowego	Melatonina • Ralmeteon

N 05 CM – Inne	Metakwalon • Klometiazol • Bromizowal • Karbromal • Skopolamina • Propiomazyna • Triklofos • Etchlorwinol • Waleriana • Heksapropimat • Bromki • Apronal • Walnoktamid • Metylopentynol • Niaprazyna • Deksmedetomidyna

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons.
Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Skopolamina

Artykuły Wikipedii dotyczące medycyny, weterynarii i tematów pokrewnych nie mogą być traktowane jako porada medyczna ani jako opinia medyczna w przypadku jakiegokolwiek problemu zdrowotnego lub sposobu leczenia. Nawet jeżeli opis zawarty w artykule jest zgodny z aktualną wiedzą medyczną, może nie mieć zastosowania do konkretnego przypadku chorobowego, objawów czy terapii.