Powiązane leki
(opisy)

Tagi

infuzyjny roztwor wymagac substancja plyn farmacja fizjologiczny cisnienie osmotyczny podawac

Fora dyskusyjne

zobacz Po zabiegu prostowania przegrody nosa (10)

zobacz Korek w uchu (2)

zobacz Czy to zapalenie spojówek? (0)

zobacz co z tym promieniowaniem w Japonii ?! (2)

zobacz co z tym gardłem? (1)

zobacz Płukanie nosa wodą. (1)

zobacz ALOES -czy dobry na alergię? (7)

zobacz Aloes na alergię? (6)

zobacz Odbytnica dlaczego podaej sie leki doodbytniczo (3)

zobacz "Głupi Jaś" (3)

zobacz Pobudzanie wzrostu. (7)

zobacz Farmacja (1)

zobacz Jakie są normy ciśnienia krwi? (1)

zobacz Nowotworów piętnaście (8)

zobacz zelzo (1)

Informator Medyczny » Encyklopedia » Płyn infuzyjny

Płyn infuzyjny

Płyn infuzyjny, płyn do wlewów kroplowych (łac. Infundibilium, ang. Infusion) – jałowy, apirogenny roztwór wodny lub emulsja typu o/w (olej w wodzie) jednej lub kilku substancji chemicznych, przeznaczony do podawania głównie drogą dożylną jako wlew kroplowy lub przy użyciu pompy infuzyjnej[1].

Płyny infuzyjne podawane są między innymi w celu[2]:

  • uzupełnienia płynów organizmu, np. krwi utraconej w wyniku krwotoku,
  • leczenia zaburzeń gospodarki wodno – elektrolitowej lub kwasowo – zasadowej,
  • żywienia pozajelitowego.

Drogi podania

Najczęściej płyny infuzyjne podaje się dożylnie (łac. infusio intravenosa), zwykle do żyły łokciowej. W ten sposób można podać do 4 l płynu na dobę. Szybkość podawania płynu musi być dostosowana do możliwości kompensacyjnych organizmu. Jeśli płyn jest izoosmotyczny można podawać 120 kropli na minutę. Roztwory hiperosmotyczne (o ciśnieniu osmotycznym wyższym od fizjologicznego) podaje się wolniej, z szybkością odwrotnie proporcjonalną do ich ciśnienia osmotycznego. Emulsje, zawierające fazę olejową podaje się bardzo ostrożnie i powoli, z szybkością 3–5 kropli/min.

Inna drogą jest podanie dotętnicze (łac. infusio interartelialis). Tą drogą podaje się krew i leki krwiozastępcze. Dotętniczo podaje się płyny pod ciśnieniem, pacjentom w ciężkich stanach, np. bez wyczuwalnego tętna.

Najrzadziej wykorzystywaną drogą podania płynów infuzyjnych jest podanie podskórne (łac. infusio subcutanea). Używa się go, gdy dostęp do żył jest utrudniony, np. u osób starszych i dzieci.


Wymagania[3]

Płyny infuzyjne muszą spełniać następujące kryteria:

  1. jałowość
  2. apirogenność,
  3. brak zanieczyszczeń nierozpuszczalnych,
  4. według FP VI nie mogą także zawierać konserwantów.

Wymagania względne to:

  1. izohydria – pH powinno być możliwe zbliżone do fizjologicznego pH krwi (7,35-7,45). Czasem ze względu na trwałość lub rozpuszczalność substancji zawartych w płynie infuzyjnym konieczne jest obniżenie lub podwyższenie pH. Dopuszczalne jest podawanie płynów o pH od 6,5 do 7,8.
  2. izojonia – skład elektrolitowy płynu powinien być zgodny z fizjologicznym, lub (u pacjentów z zabużoną gospodarką elektrolitową) doprowadzać do stanu prawidłowego.
  3. izoosmotyczność – ciśnienie osmotyczne płynów powinno być zbliżone do fizjologicznego (ok. 300 mOsm/l). Niekiedy, w celach leczniczych, konieczne jest użycie płynów o innym ciśnieniu osmotycznym. Roztwory hipoosmotyczne (do 150 mOsm/l) można stosować w celu nawadniania pacjenta, a hiperosmotyczne ( do 2000 mOsm/l) w przypadku przewodnienia.

Wymagania dotyczące procesu wytwarzania

Warunki, w jakich odbywa się produkcja leków pozajelitowych, muszą odpowiadać wymaganiom GMP (ang. Good manufacturing practice). Leki te powinny być wykonywane w warunkach aseptycznych, przy użyciu wyjałowionego sprzętu, aparatury, pojemników i zamknięć.

Warunki wytwarzania płynów infuzyjnych:

  • pomieszczenia – boksy powinny być połączone w ciągu, zapewniającym właściwe warunki czystości mikrobiologicznej. Konieczne jest odgrodzenie pomieszczeń śluzami, zapobiegającymi mieszaniu się powietrza z boksów o wysokiej klasie czystości z powietrzem z pomieszczeń "brudnych". Przestrzeń w pomieszczeniach do produkcji płynów infuzyjnych musi spełniać wymagania klasy czystości B.
  • śluzy powietrzne – przeznaczone do komunikacji ludzi lub materiałów, zaopatrzone w dwoje drzwi, które nie mogą być otwierane równocześnie.
  • powierzchnia ścian, podłogi, sufity – powinny być gładkie, łatwe do czyszczenia i dezynfekcji
  • Niezbędne jest wyposażenie pomieszczeń w loże z laminarnym nawiewem powietrza, zaopatrzone we właściwe filtry wyjaławiające. Przestrzeń w loży musi spełniać wymagania klasy czystości A.
  • przepływ powietrza – zapewnienie właściwej prędkości przepływu: 0,3 m/s w przepływie pionowym i 0,45 m/s w przepływie poziomym.

Podział

Rodzaj substancji rozpuszczonej

Pod względem rodzaju substancji rozpuszczonej płyny infuzyjne podzielić można na krystaloidy i koloidy[4].

Krystaloidy

Są to wodne roztwory:

  • soli mineralnych takich jak chlorek sodu, chlorek potasu, chlorek wapnia, chlorek magnezu,
  • soli kwasów organicznych, np. octan sodu, mleczan sodu, cytrynian sodu,
  • niskocząsteczkowych węglowodanów.

Są tanie, łatwo dostępne, pozbawione reakcji uczuleniowych na ich przetoczenie. Powszechnie stosowane preparaty to:

Krystaloidy po przetoczeniu dożylnym szybko przechodzą do przestrzeni pozanaczyniowej, jedynie na krótko uzupełniając objętość osocza.

Koloidy

Są to wodne roztwory substancji wielkocząsteczkowych, najczęściej polimerów glukozy lub pochodnych żelatyny. W przeciwieństwie do krystaloidów pozostają dłużej w osoczu nie przechodząc szybko do tkanek. Lepiej uzupełniają straty osocza. Roztwory koloidowe są droższe od krystaloidów. Wszystkie z nich mogą powodować reakcje uczuleniowe (szczególnie dekstrany i w mniejszym stopniu żelatyny) ze wstrząsem anafilaktycznym włącznie, a niektóre z nich upośledzają krzepnięcie krwi (głównie dekstrany) lub mogą utrudniać oznaczenie grupy krwi. Do koloidów należą preparaty:

  • skrobia hydroksyetylowana – HES (HAES) – izotoniczne lub hipertoniczne, Voluven w stężeniach 6% i 10%,
  • żelatyna modyfikowana – Gelofusin,
  • dekstrany,
  • albuminy.

Koloidem jest także osocze, chociaż nie jest ono typowym płynem infuzyjnym.

Zastosowanie

Pod względem celu stosowania płyny dzielimy na:

Płyny uzupełniające objętość utraconej krwi

Płyny do żywienia pozajelitowego

Płyny stosowane w zaburzeniach gospodarki wodno-elektrolitowej

  • płyny nawadniające, hipotoniczne
    • bezelektrolitowe
    • zawierające elektrolity w mniejszych stężeniach niż w płynach ustrojowych
  • płyny izotoniczne
  • płyny zastępcze uzupełniające straty soku żołądkowego lub soku jelitowego
  • płyny wyrównawcze bilansowe – wyrównujące poziom konkretnych jonów
  • płyny odwadniające, hipertoniczne

Płyny wyrównawcze stosowane w zaburzeniach równowagi kwasowo –zasadowej

Płyny do dializy otrzewnowej

Są szczególnym przykładem płynów infuzyjnych. Są wprowadzane do ustroju, jednak nie są przeznaczone do pozostania w nim. Służą jedynie do wykonania dializy.


Substancje pomocnicze stosowane w płynach infuzyjnych

  • rozpuszczalnikiem płynów infuzyjnych może być wyłącznie woda do wstrzyknięć, spełniająca wszystkie wymogi jakościowe, przede wszystkim jałowości i apirogenności.
  • substancje korygujące skład jonowy – dodawane, gdy skład jonowy płynu odbiega od składu płynów ustrojowych. Przykładem może być roztwór jonów mleczanowych lub octanowych w postaci soli sodowych, dodawany przy zawyżonej ilości Cl-.
  • substancje korygujące ciśnienie osmotyczne – w celu podwyższenia ciśnienia dodaje się substancji niedysocjujących np. mannitolu, sorbitolu, rzadziej glukozy ze względu na jej ograniczoną trwałość.
  • substancje korygujące pH – najczęściej stosuje się bufory, np. bufor fosforanowy. W wyjątkowych przypadkach używa się roztworu kwasu solnego do zakwaszania np. roztworu wodorowęglanu sodu.
  • emulgatory – używane do otrzymywania emulsji przeznaczonych do żywienia pozajelitowego. Najczęściej stosuje się w tym celu lecytynę.
  • przeciwutleniacze – najczęściej tokoferol.

Opakowania płynów infuzyjnych

Do przechowywania płynów infuzyjnych używa się opakowań szklanych oraz butelek i worków z tworzywa sztucznego. Pojemniki szklane są zazwyczaj wielokrotnego użytku. Pojemniki, przed napełnieniem lekiem muszą być wyjałowione i zdepirogenizowane (pozbawione pirogenów). Opakowania wyjaławiane w autoklawie powinny być wypełnione apirogenną wodą.

Przemysłowe opakowania są najczęściej zaopatrzone w odpowiednie, jałowe i apirogenne zatyczki gumowe. Korki gumowe do butelek szklanych należy wyjaławiać w autoklawie, zanurzone w apirogennej wodzie. Nakrętki metalowe natomiast, można wyjaławiać suchym gorącym powietrzem.

Oznakowanie

Płyny infuzyjne powinny być opatrzone dwuczęściową etykietą, najlepiej białą z czarnym nadrukiem, na której powinny znaleźć się następujące informacje o leku:

  • nazwa roztworu,
  • skład w gramach lub litrach,
  • objętość,
  • wartość ciśnienia osmotycznego,
  • data produkcji,
  • data ważności,
  • nazwa producenta

Etykieta może również zawierać informacje o pH roztworu. Niekiedy wskazane jest umieszczenie różnego rodzaju ostrzeżeń, np. że opakowanie raz rozpoczęte nie może być powtórnie stosowane albo, w przypadku roztworów w których może dojść do zmian widocznych gołym okiem, informację o tym, że taki roztwór nie może być stosowany. Płyny będące koncentratami należy opatrzyć napisem „preparat przed użyciem odpowiednio rozcieńczyć”.


Przypisy

  1. Stanisław Janicki (red.), Adolf Fiebig (red.), Małgorzata Sznitowska (red.): Farmacja stosowana. Podręcznik dla studentów farmacji. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2006, ss. 452-453. ISBN 83-200-3551-1. 
  2. Stanisław Janicki (red.), Adolf Fiebig (red.), Małgorzata Sznitowska (red.): Farmacja stosowana. Podręcznik dla studentów farmacji. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2006, s. 474. ISBN 83-200-3551-1. 
  3. Stanisław Janicki (red.), Adolf Fiebig (red.), Małgorzata Sznitowska (red.): Farmacja stosowana. Podręcznik dla studentów farmacji. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2006, ss. 456-457. ISBN 83-200-3551-1. 
  4. Toni Hundle: "Płynoterapia okołooperacyjna" – prezentacja on-line w opracowaniu Pauliny Kołat (pol.). ss. s. 13.


Tekst udostępniany na licencji Creative Commons.
Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/P%C5%82yn_infuzyjny

Artykuły Wikipedii dotyczące medycyny, weterynarii i tematów pokrewnych nie mogą być traktowane jako porada medyczna ani jako opinia medyczna w przypadku jakiegokolwiek problemu zdrowotnego lub sposobu leczenia. Nawet jeżeli opis zawarty w artykule jest zgodny z aktualną wiedzą medyczną, może nie mieć zastosowania do konkretnego przypadku chorobowego, objawów czy terapii.

książki

Farmakognozja farmacja galenowa i aptekarstwo w renesansowych zielnikach polskich Farmakognozja farmacja galenowa i aptekarstwo w renesansowych zielnikach polskich
 
Chemia leków. Podręcznik dla studentów farmacji i farmaceutów Chemia leków. Podręcznik dla studentów farmacji i farmaceutów
 
Farmacja stosowana. Podręcznik dla studentów farmacji. Wydanie 4 Farmacja stosowana. Podręcznik dla studentów farmacji. Wydanie 4
 
Reiki Reiki
 
Jak zwyciężyć cukrzycę. Poradnik Jak zwyciężyć cukrzycę. Poradnik
 
Kompendium antybiotyków ambulatoryjnych 2009 Kompendium antybiotyków ambulatoryjnych 2009
 
Ochrona zdrowia pracujacych Ochrona zdrowia pracujacych
 
Wykłady z fizjologii człowieka Wykłady z fizjologii człowieka