Opium

Opium − substancja otrzymywana przez wysuszenie soku mlecznego z niedojrzałych makówek maku lekarskiego (Papaver somniferum). Zawiera około 40 alkaloidów, które można podzielić na dwa rodzaje:

pochodne fenantrenu (morfina, kodeina)
pochodne izochinoliny (papaweryna).

Opium było w przeszłości używane głównie jako środek przeciwbólowy, uspokajający, środek nasenny i odurzający. Stosowane było głównie w postaci nalewki alkoholowej (laudanum) lub palone. Szczególnie szeroko opium stosowano w Europie i USA w XIX wieku. Próby ograniczania sprowadzania brytyjskiego opium do Chin doprowadziły do wojen opiumowych.

Według różnych źródeł opium zawiera około 25 czynnych składników stosowanych w lecznictwie, m.in. takie alkaloidy jak morfina, kodeina, narkotyna, papaweryna i inne. Również makowiny, tj. suche, dojrzałe i opróżnione z nasion torebki maku, wraz z szypułkami oraz wymłócona słoma makowa są źródłem tych samych alkaloidów.

Pochodna morfiny - kodeina stosowana jest jako lek uspokajający i znoszący odruch kaszlu. Podobnie, przeciwkaszlowe działanie ma narkotyna, która jednocześnie pobudza ośrodek oddechowy. Papaweryna używana jest przy kolce jelitowej, wątrobowej i innych narządów, gdyż blokuje bodźce nerwowe powodujące skurcz mięśni gładkich układu pokarmowego.

Obecnie znaczna część światowej produkcji opium pochodzi z Afganistanu, gdzie jest głównym źródłem utrzymania miejscowych chłopów.

Zobacz też

Opiaty

Bibliografia

Janusz Krzyżowski: Leksykon Psychiatrii i Nauk Pokrewnych. Warszawa: Medyk, 2010. ISBN 978-83-89745-68-2.

Opioidy

Opiaty i pochodne	Acetylodihydrokodeina • Benzylomorfina • Dihydrokodeina • Dihydromorfina • Etylomorfina • Heroina • Hydrokodon • Hydromorfon • Kodeina • Laudanum • Metopon • Monoacetylomorfina • Morfina • Nalbufina • Nalmefen • Nalorfina • Nalokson • Naltrekson • Nikokodyna • Nikomorfina • Omnopon • Opium • Oripawina • Oksykodon • Oksymorfon • Tebakon • Tebaina

Morfiniany	Butorfanol • Dekstrorfan • Fenomorfan • Leworfanol • Lewometorfan • Racemetorfan

Benzomorfany	Cyklazocyna • Dezocyna • Fenazocyna • Metazocyna • Pentazocyna

4-Fenylopiperydyny	Alfaprodyna • Alfameprodyna • Alliloprodyna • Anilerydyna • Betaprodyna • Fenoperydyna • Hydroksypetydyna • Ketobemidon • Loperamid • MPPP • Petydyna • Piminodyna • Properydyna • Trimeperydyna

Opioidy z otwartym łańcuchem	Alfacetylometadol • Dekstropropoksyfen • Diampromid • Dimenoksadol • Dipipanon • Fenadokson • Fenampromid • Lefetamina • Metadon • Propoksyfen

Anilidopiperydyny	3-metylofentanyl • Alfentanyl • Fentanyl • Karfentanyl • Lofentanyl • Remifentanyl • Sufentanyl • Tiofentanyl

Pochodne oripawiny	7-PET • Acetorfina • Buprenorfina • Dihydroetorfina • Etorfina

Inne	Bezytramid • Etoheptazyna • Etonitazen • Meptazinol • Metheptazyna • Narkotyna • Proheptazyna • Tramadol

ATC (N02) – Leki przeciwbólowe

N 02 A – Opioidy

N 02 AA – Naturalne alkaloidy opium	Morfina • Opium • Hydromorfon • Nikomorfina • Oksykodon • Dihydrokodeina • Diamorfina • Papaweretum

N 02 AB – Pochodne fenylopiperydyny	Ketobemidon • Petydyna • Fentanyl

N 02 AC – Pochodne difenylpropylaminy	Dekstromoramid • Pirytramid • Dekstropropoksyfen • Bezytramid • Metadon

N 02 AD – Pochodne benzomorfanu	Pentazocyna • Fenazocyna

N 02 AE – Pochodne orypawiny	Buprenorfina

N 02 AF – Pochodne morfinanu	Butorfanol • Nalbufina

N 02 AX – Inne	Tylidyna • Tramadol • Dezocyna

N 02 B – Inne leki przeciwbólowe i
przeciwgorączkowe

N 02 BA – Kwas salicylowy i jego pochodne	Kwas acetylosalicylowy • Aloksypryn • Salicylan choliny • Salicylan sodu • Salicylamid • Salsalat • Etenzamid • Salicylan morfoliny • Dipirocetyl • Benorylat • Diflunizal • Salicylan potasu • Guacetyzal • Karbasalan wapnia • Salicylan imidazolu

N 02 BB – Pirazolony	Fenazon • Metamizol • Aminofenazon • Propyfenazon • Nifenazon

N 02 BE – Anilidy	Paracetamol • Fenacetyna • Bucetyna • Propacetamol

N 02 BG – Inne	Rymazolium • Glafenina • Floktafenina • Wiminol • Nefopam • Flupirtyna • Zykonotyd • Metoksyfluran

N 02 C – Leki przeciwmigrenowe

N 02 CA – Alkaloidy sporyszu	Dihydroergotamina • Ergotamina • Metysergid • Lizuryd

N 02 CB – Pochodne kortykosteroidów	Flumedrokson

N 02 CC – Selektywni agoniści receptora 5-HT1	Sumatryptan • Naratryptan • Zolmitryptan • Ryzatryptan • Almotryptan • Eletryptan • Frowatryptan

N 02 CX – Inne	Pizotifen • Klonidyna • Iprazochrom • Dimetotiazyna • Oksetoron

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons.
Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Opium

Artykuły Wikipedii dotyczące medycyny, weterynarii i tematów pokrewnych nie mogą być traktowane jako porada medyczna ani jako opinia medyczna w przypadku jakiegokolwiek problemu zdrowotnego lub sposobu leczenia. Nawet jeżeli opis zawarty w artykule jest zgodny z aktualną wiedzą medyczną, może nie mieć zastosowania do konkretnego przypadku chorobowego, objawów czy terapii.