Powiązane leki
(opisy)

Fenistil na Rany

Argosulfan (Sulfathiazolum natricum)

Aquacel

Causticum compositum (krople)

Flammacerium (Sulfadiazinum, Cerii nitras)

Dermacyn

Nitrofurazon (Nitrofuralum)

Solcoseryl (roztwór do wstrzykiwań)

Curiosin

Alantavit (Allantoinum, Colecalciferolum, Retinolum)

Tagi

oparzyc sluzowy oparzenie blona martwica owrzodzenie przelyk chemiczny substancja powiklac

Fora dyskusyjne

Rozp. klin. (1)

rak zoladka ? (2)

Anesteloc? (1)

Interpretacja wyników badania (3)

ciągła ZGAGA (1)

Oparzenie palca drugiego stopnia (6)

oparzenie dłoni (3)

swędząca skóra po oparzeniach co robić (1)

Oparzenie słoneczne (4)

Oparzenie stopy (3)

Oparzenie (11)

Oparzenie od tłumika (4)

oparzona ręka olejem (1)

bąbel jak po oparzeniu (3)

Oparzenie IIA u rocznego dziecka - 45 godzin temu (1)

Informator Medyczny » Encyklopedia » Oparzenia przełyku

Oparzenia przełyku

Oparzenia przełyku
ICD-10 - oparzenie termiczne przełyku
T28.6 - oparzenie chemiczne przełyku T28.1 - oparzenie termiczne przełyku
T28.6 - oparzenie chemiczne przełyku

Oparzenia przełyku – ubytki błony śluzowej przełyku powstałe w wyniku celowego bądź przypadkowego spożycia substancji żrących (najczęściej) - oparzenie chemiczne lub w wyniku wypicia wrzątku - oparzenie termiczne.


Etiopatogeneza

Oparzenia przełyku występują najczęściej w przypadku spożycia silnych kwasów lub zasad zawartych w detergentach i środkach czystości.
W wyniku spożycia zasady występuje głęboka martwica rozpływna przełyku. Dodatkowo dochodzi do reakcji chemicznej z kwasem solnym zawartym w żołądku.
Oparzenie kwasem prowadzi do powierzchniowej martwicy skrzepowej.

Oparzenia chemiczne często występują w wieku dziecięcym. Zazwyczaj są spowodowane niewłaściwym zabezpieczeniem lub przechowywaniem środków chemicznych. Oparzenia chemiczne mogą występować także u dorosłych po nieumyślnym lub zamierzonym spożyciu substancji chemicznej. Rozległość oparzenia chemicznego przełyku zależy od:

  • rodzaju spożytej substancji chemicznej
  • objętości spożytej
  • pH
  • konsystencji (płynna, granulki, proszek)
  • stężenia
  • czasu kontaktu substancji z błoną śluzową
  • wiek poszkodowanego

Do 4. dnia od oparzenia charakterystyczna jest ostra martwica błony śluzowej przełyku oraz nasilone zmiany zapalne. Od 5. do 14. dnia następuje oddzielanie tkanek martwiczo zmienionych i tworzenie owrzodzeń z następczym ziarninowaniem. W tym okresie jest największe ryzyko perforacji gdyż ściana przełyku jest bardzo podatna na urazy. Od 15. dnia do 3 miesięcy po oparzeniu następuje wytworzenie blizny. Możliwe jest powstanie zwężeń i upośledzenie kurczliwości przełyku.

Oparzenie przełyku zwiększa ryzyko rozwoju raka przełyku - po 40 latach od urazu ryzyko jest ok. 1000 razy większe niż w populacji ogólnej.

Oparzenia termiczne zdarzają się rzadko. Zwykle nie dochodzi do połknięcia wrzącego płynu - oparzenia dotyczą głównie jamy ustnej i gardła. Zwykle goją się bez powikłań i nie powodują trwałych następstw pod postacią zwężeń.


Klasyfikacja oparzeń chemicznych przełyku

Często stosowaną klasyfikacją jest podział oparzeń wg Zargara. Oparty jest on na zmianach endoskopowych błony śluzowej.

0 - brak zmian w endoskopii

I - przekrwienie i obrzęk błony śluzowej

IIa - błona śluzowa jest krucha z wybroczynami i nadżerkami; mogą być widoczne także błony rzekome oraz płytkie owrzodzenia

IIb - jak w IIa oraz dodatkowo występują okrężne i głębokie owrzodzenia

IIIa - występują masywne, zlewne owrzodzenia i drobne ogniska martwicy

IIIb - jak w IIIa i duże ogniska martwicy


Objawy


Rozpoznanie

Rozpoznanie stawia się na podstawie wywiadu, badania przedmiotowego oraz badań dodatkowych. Należą do nich:

  • rtg przeglądowe klatki piersiowej i jamy brzusznej, celem wykluczenia perforacji przełyku
  • rtg przełyku z kontrastem (tylko jonowym!) np. gastrografina lub uropolina w przypadku dużego podejrzenia perforacji ściany przełyku
  • ezofagoskopia - powinna być wykonana w ciągu 48-72 godzin od oparzenia; nie wcześniej niż po 12 godzinach, gdyż wtedy dopiero zmiany endoskopowe stają się widoczne. Wykonanie ezofagoskopii przez 12 godzinami nie jest także zalecane z powodu dużego prawdopodobieństwa uszkodzenia ściany przełyku i spowodowania perforacji ściany. Poziom uszkodzenia przełyku przez substancję żrącą określa się w stopniach:
  1. Przekrwienie i obrzęk błony śluzowej.
  2. Nadżerki i owrzodzenia z błoniastym wysiękiem.
  3. Głębokie, penetrujące owrzodzenia i ogniska martwicy.

Zmiany oparzeniowe lub ich brak w obrębie jamy ustnej i gardła nie przesądzają o rozległości zmian w błonie śluzowej przełyku.

Diagnostyka oparzeń chemicznych przełyku wymaga ponadto badań toksykologicznych oraz badania krwi z rozmazem (wykluczenie hemolizy i moczu oraz badania gospodarki wodno-elektrolitowej (sód i potas).

Rozpoznanie różnicowe

Uszkodzenia przełyku o innej etiologii:


Leczenie

Chory po spożyciu substancji żrącej zawsze wymaga hospitalizacji na oddziale obserwacyjnym, ostrych zatruć lub w ciężkich przypadkach na oddziale intensywnej terapii. Należy podać do wypicia płyny obojętne (woda, mleko) w celu rozcieńczenia substancji żrącej. Nie można neutralizować substancji żrących środkami roztworami o wyraźnie różniącym się pH gdyż zachodząca reakcja będzie miała silnie egzotermiczny charakter i będzie powodować dalsze uszkodzenia tkanek. Nie można także prowokować wymiotów, ani wykonywać płukania żołądka - możliwe wtórne uszkodzenie ściany przełyku!
W fazie ostrej wskazane jest żywienie pozajelitowe.
Przeciwwskazane jest zakładanie sondy odżywczej do żołądka, gdyż mogłaby ona spowodować pogłębienie istniejących zmian poprzez wytworzenie odleżyn w ścianie przełyku. W lekkich oparzenia (I, IIa) możliwe jest odżywianie z zastosowaniem płynnej i papkowatej diety. W cięższych stopniach preferuje się założenie gastrostomii lub jejunostomii. Ze środków farmakologicznych powinno się podać leki przeciwbólowe, leki hamujące wydzielanie żołądkowe, antybiotyki (przez 10-14 dni) o szerokim spektrum działania obejmującym także swoim spektrum bakterie beztlenowe. Nie można zapominać także o podawaniu leków uspokajających. Stosowanie glikokortykosteroidów jest kontrowersyjne - nie ma dowodów na to, że steroidoterapia jest skuteczna. Niektórzy autorzy uważają, że podawanie glikokortykosteroidów w ciężkich oparzeniach przełyku zmniejsza częstość występowania powikłań pod postacią zwężenia przełyku. Standardowo podaje się je przez 3-4 tygodnie stopniowo potem odstawiając.

Po 2-3 tygodniach wskazane jest wykonanie kontrolnej ezofagoskopii najczęściej na oddziałach otolaryngologicznych, celem oceny skutków oparzenia i powikłań.


Powikłania

Powikłania wczesne:

Powikłania późne:

  • zwężenie przełyku - najczęstsze późne powikłanie. Leczenie polega na endoskopowym poszerzaniu przełyku za pomocą sond o różnej średnicy (ezofagoskopia + sondy), wykonywanym najczęściej na oddziałach otolaryngologicznych. Mechaniczne poszerzanie przełyku wykonuje się 8-12 dni od oparzenia lub 2-3 tygodnie po oparzeniu. W skrajnych przypadkach konieczna jest gastrostomia lub częściowa resekcja z rekonstrukcją przełyku (uzupełnienie ciągłości przełyku wstawką z jelita grubego).
  • przełyk Barreta
  • uchyłki przełyku
  • zaburzenia motoryki przełyku
  • rak przełyku

Rokowanie

Oparzenia I stopnia rokują dobrze. W II i III stopniu może dojść do rozwoju powikłań.


Bibliografia

  1. "Choroby wewnętrzne" pod red. prof. dr hab. Andrzeja Szczeklika, tom 1, str. 765-766 ISBN 83-7430-031-0
  2. Jak postępować w przypadku chemicznego oparzenia przełyku i żołądka u dzieci?
  3. "Chirurgia" pod red. prof. dr hab. med. Jana Fibaka, str. 458 ISBN 83-200-2012-3
  4. "Pediatria" pod red. Anny Dobrzańskiej i Józefa Ryszko, str. 274-276 ISBN 83-89581-25-6


Tekst udostępniany na licencji Creative Commons.
Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Oparzenia_prze%C5%82yku

Artykuły Wikipedii dotyczące medycyny, weterynarii i tematów pokrewnych nie mogą być traktowane jako porada medyczna ani jako opinia medyczna w przypadku jakiegokolwiek problemu zdrowotnego lub sposobu leczenia. Nawet jeżeli opis zawarty w artykule jest zgodny z aktualną wiedzą medyczną, może nie mieć zastosowania do konkretnego przypadku chorobowego, objawów czy terapii.

książki

Chrapanie Chrapanie
 
Domowe przetwory Domowe przetwory
 
Toksykologia żywności. Przewodnik do ćwiczeń Toksykologia żywności. Przewodnik do ćwiczeń
 
Ratujmy się Ratujmy się
 
Medycyna katastrof chemicznych Medycyna katastrof chemicznych
 
Wczesne leczenie oparzeń Wczesne leczenie oparzeń
 
Choroby zakaźne u dzieci Choroby zakaźne u dzieci
 
Powikłania pooperacyjne w ginekologii Powikłania pooperacyjne w ginekologii