Powiązane leki
(opisy)

Hemofer F prolongatum (Ferrosi sulfas, Acidum folicum)

Monopril (Fosinoprilum)

Eprex (Epoetinum alfa)

Captafer

Tardyferon (Ferrosi sulfas)

Ferro-Gradumet (Ferrosi sulfas)

Hemofer (Ferrosi chloridum)

Feroplex (Ferri proteinatosuccinas)

Ferrum Lek (Ferri hydroxidum polymaltosum)

Ascofer (Ferrosi gluconas)

Tagi

hemolityczny zwiekszyc niedobor prawidlowy zelazo niedokrwistosc zmniejszyc szpik stezec erytrocyt

Fora dyskusyjne

wyniki krwi (432)

niski poziom ferrytoniny (11)

wyniki badan krwi (3)

Mutacja erytrocytów - zapytanie (9)

Żelazo we krwi (3)

Badanie (3)

Wyniki badań (8)

Interpretacja wyników badań (12)

Niedokrwistość (1)

Morfologia + Ferrytyna i B12 (6)

Interpretacja wyników (2)

Bardzo złe wyniki (1)

Wynik badania krwi (1)

Prosze o interpretacje wynikow (8)

Wyniki badania krwi (1)

Informator Medyczny » Encyklopedia » Niedokrwistość

Niedokrwistość

Niedokrwistość
anaemia
ICD-10 D50-D64

Niedokrwistość, potocznie nazywana anemią (łac. anaemia) – zespół objawów chorobowych, który polega na stwierdzeniu niższych od normy wartości hemoglobiny, erytrocytów i ich następstw.

Niedokrwistość rzekoma – względne obniżenie Hb i hematokrytu poprzez zwiększenie objętości osocza w przypadku przewodnienia i u ciężarnych.

Chorobami krwi zajmuje się hematologia.


Podział niedokrwistości

Niedokrwistości dzielimy na trzy grupy:

  1. Niedokrwistości spowodowane utratą krwi
  2. Niedokrwistości będące wynikiem upośledzonego wytwarzania erytrocytów:
    1. niedoborowe
    2. hipoplastyczne
    3. aplastyczne
    4. dysplastyczne
  3. Niedokrwistości związane ze skróconym czasem życia erytrocytów
    1. zespół hemolityczny wrodzony
    2. zespół hemolityczny nabyty
    3. zespół hemolityczny mieszany

Niedokrwistości pokrwotoczne

Niedokrwistości pokrwotoczne dzielimy na:

  • niedokrwistości pokrwotoczne ostre
  • niedokrwistości pokrwotoczne przewlekłe

Objawy zależą od ilości utraconej krwi, są to przede wszystkim:

  • bladość powłok skórnych
  • utrata przytomności
  • niskie ciśnienie krwi
  • tachykardia
  • bóle zamostkowe

Niedokrwistości niedoborowe

Są to niedokrwistości, w których do upośledzonego wytwarzania erytrocytów dochodzi z powodu niewystarczającej podaży substancji potrzebnych w procesie erytropoezy. Spośród niedokrwistości niedoborowych wyróżniamy:

  • niedokrwistość z niedoboru żelaza
  • niedokrwistość z niedoboru kwasu foliowego
  • niedokrwistość z niedoboru witaminy B12
  • niedokrwistość z niedoboru miedzi

Niedokrwistości z niedoboru żelaza (mikrocytarna)

Niedokrwistość z niedoboru żelaza (łac. anaemia sideropenica) – inaczej niedokrwistość syderopeniczna, niedobarwliwa, mikrocytarna. Występuje najczęściej u niemowląt między 6–18 miesiącem życia. Przyczyną niedoboru żelaza jest niedostateczne zaopatrzenie organizmu w ten pierwiastek przy zwiększonym jego zapotrzebowaniu. Do najczęstszych przyczyn niedoboru zaliczamy:

  • zmniejszone zapasy w życiu płodowym
  • wcześniaki, noworodki niekarmione mlekiem matki
  • zaburzenia wchłaniania
  • szybki rozwój

U dorosłych niedokrwistości z niedoboru żelaza mogą być skutkiem przewlekłego krwawienia, stymulującego szpik do zwiększenia tempa erytropoezy doprowadzając do wyczerpania ustrojowych zapasów żelaza. U kobiet jedną z najczęstszych przyczyn są obfite krwawienia miesięczne. U kobiet po menopauzie i u mężczyzn w piątej dekadzie życia i starszych częstą przyczyną przewlekłego krwawienia mogą być zmiany dysplastyczne w obrębie układu pokarmowego (polipy jelita grubego, nowotwór jelita grubego). Innym częstym miejscem krwawienia są owrzodzenia żołądka i dwunastnicy. Również w tym przypadku należy wykluczyć obecność zmiany o charakterze nowotworowym.

Objawy:

  • spaczony, wybiórczy apetyt (np. na glinę, krochmal, kredę), niekiedy wyprzedza niedokrwistość
  • bladość skóry śluzówek i spojówek
  • szorstkość skóry
  • zanik brodawek
  • ból, pieczenie i wygładzenie języka
  • zajady w kącikach ust
  • pieczenie w jamie ustnej i przełyku
  • Zespół Plummera-Vinsona
  • łamliwość włosów i paznokci
  • osłabienie
  • męczliwość
  • zbyt długi sen

Podział niedoboru żelaza:

  1. utajony – może być spadek ferrytyny, żelazo w szpiku spada
  2. jawny – ferrytyna ˇˇ, Fe ˇ, żelazo w szpiku ˇ, natomiast wzrasta: transferyna i rozpuszczalny receptor dla transferyny, Hb i MCV – w normie
  3. jawny z niedokrwistością – tak jak w jawnej, lecz większe wartości spadku/wzrostu oraz dołącza się spadek Hb i MCV

Leczenie:
W niedokrwistości z niedoboru żelaza prowadzi się leczenie przyczynowe. Najczęściej stosuje się doustne preparaty żelaza dwuwartościowego, które powinny być przyjmowane na czczo przez kilka miesięcy. Witamina C jest niezbędna do ich prawidłowego wchłaniania. Podczas terapii mogą wystąpić działania niepożądane w postaci dolegliwości ze strony układu pokarmowego takie jak:

Trwają one krótko i nie stanowią wskazania do zaprzestania leczenia. W przypadku nietolerancji leków doustnych, krwawień z przewodu pokarmowego, wrzodziejącego zapalenia jelita grubego oraz u chorych hemodializowanych żelazo jest podawane dożylnie, rzadziej domięśniowo. Towarzyszyć temu mogą następujące działania niepożądane:

  • ból i obrzęk w miejscu wkłucia
  • ból stawów i głowy
  • metaliczny smak w ustach
  • uczucie gorąca lub gorączka
  • nudności
  • zasłabnięcie
  • świąd
  • wstrząs anafilaktyczny

Niedokrwistości makrocytarne

Występuje wtedy gdy erytrocyty są większe niż prawidłowe. W przypadku zmian wynikających z nieprawodłowości syntezy DNA, mówimy o niedokrwistości megaloblastycznej, natomiast w pozostałych przypadkach (np. wywołanych przez pewne zwyrodnienia wątroby i śledziony) mamy do czynienia z makrocytarną niedokrwistością niemegaloblastyczną.

Niedokrwistość megaloblastyczna

Niedokrwistość powstała na skutek nieprawidłowej syntezy DNA prowadzącej do dyssynchronizacji komórek krwi.

Najczęstszymi przyczynami są:

Objawy:

  • bladość z odcieniem słomkowym
  • duszność
  • osłabienie
  • zapalenie błony śluzowej żołądka
  • piekący, czerwony język
  • objawy neurologiczne (tylko w przypadku niedoboru witaminy B12)
  • mała ruchliwość

Niedokrwistość hipoplastyczna

Następuje zmniejszona produkcja składników morfotycznych krwi: głównie krwinek czerwonych ale też granulocytów i płytek krwi, z powodu postępującego zaniku tłuszczowego szpiku.


Niedokrwistość aplastyczna

Aplazja szpiku wynika ze zwiększenia użycia (także niektórych leków) i obecności środków chemicznych oraz toksycznych w życiu człowieka. Charakteryzuje się występowaniem we krwi erytrocytów o prawidłowej budowie i zawartości hemoglobiny, lecz stopniowo w coraz mniejszej liczbie. Niedokrwistość aplastyczna spowodowana jest najczęściej naświetlaniem szpiku kostnego promieniami X lub Gamma, oraz toksycznym uszkodzeniem szpiku przez jady bakteryjne i substancje chemiczne.

Objawy:

  • wybroczyny, sińce
  • krwawienia z nosa, krwotoki
  • czasami stany zapalne jamy ustnej lub migdałków
  • podatność na infekcje

Niedokrwistość hemolityczna

Spowodowana jest skróceniem czasu życia erytrocytów, co powoduje zmniejszenie ich ilości we krwi. Prawidłowo erytrocyt żyje 100–120 dni, w stanie hemolitycznym – ok. 50 dni. Występuje podczas nasilenia hemolizy (np. w wyniku hipersplenizmu) i osłabienia zdolności kompensacyjnej szpiku.


Niedokrwistości syderoblastyczne

Przyczyny:

  • czynniki wewnątrzkrwinkowe
    • defekty błony erytrocytów
    • defekty enzymów tych krwinek
    • zaburzenia tworzenia hemoglobiny
  • czynniki zewnątrzkrwinkowe
    • obce przeciwciała
    • własne przeciwciała
    • leki
    • choroby zakaźne
    • czynniki chemiczne
    • czynniki fizyczne

Objawy:


Wrodzone niedokrwistości hemolityczne

Przyczyny:


Nabyte niedokrwistości hemolityczne

Przyczyny:

  • hemoglobinuria
  • zakażenia paciorkowcem hemolizującym, gronkowcem, pneumokokami, pałeczką okrężnicy lub salmonellą
  • zakażenia wirusowe (grypa typu A, mononukleoza zakaźna, wirusowe zapalenie płuc) mogą powodować powstanie zespołu hemolitycznego

Hemoglobinopatie

Choroby spowodowane nieprawidłową budową hemoglobiny, np. anemia sierpowata, talasemie.


Niedokrwistość chorób przewlekłych

ACD – anaemia of chronic disease

Jest to niedokrwistość występująca u chorych z pobudzeniem układu immunologicznego związanym z procesem zapalnym (dokładniej – na skutek działania cytokin), która charakteryzuje się zmniejszoną produkcją erytrocytów, małą liczbą retikulocytów, małym stężeniem Fe i transferyny, ale zwiększonym stężeniem ferrytyny. Druga co do częstości występowania po niedokrwistości z niedoboru żelaza.

Przyczyny

  • przewlekłe zakażenia bakteryjne, pasożytnicze i grzybicze (np. gruźlica, przewlekłe zakażenie dróg moczowych)
  • nowotwory złośliwe (CRA – cancer related anaemia)
  • choroby z autoimmunizacji – reumatoidalne zapalenie stawów, SLE, układowe zapalenie naczyń

Patogeneza

Cytokiny (głównie IL-1, TNFα, IFNγ) osłabiają erytropoezę przez hamowanie proliferacji prekursorów krwinek czerwonych i jednocześnie pobudzenie ich apoptozy oraz zmniejszenie ekspresji genów EPO i jej receptora, a także zmniejszenie udostępniania żelaza dla krwiotworzenia, m.in. przez indukcję hepcydyny – hamuje wchłanianie żelaza w dwunastnicy i uwalnianie żelaza z makrofagów.

Objawy kliniczne

  • pojawia się w klika miesięcy po ujawnieniu choroby podstawowej
  • ogólne objawy niedokrwistości
  • objawy związane z chorobą podstawową

Nieprawidłowości w badaniach pomocniczych

  • Badania morfologiczne
    • niedokrwistość normocytowa, mogą występować mikrocyty, normochromiczne (stężenie Hb zwykle >9g/dl)
    • mała liczba retikulocytów
    • przyśpieszone OB
    • zwiększone stężenie cytokin i białek ostrej fazy
    • małe stężenie żelaza
    • zmniejszone stężenie transferyny i TIBC w surowicy
    • wzrost stężenia ferrytyny
  • Szpik
    • prawidłowa lub zwiększona ilość złogów żelaza – zwłaszcza w makrofagach

Leczenie

  • dążenie do wyleczenia choroby podstawowej

Przy ciężkiej niedokrwistości:

  • przetoczenia koncentratu krwinek czerwonych
  • cząsteczki pobudzające erytropoezę np. erytropoetyna s.c. przez 2–3 miesiące 3 razy w tygodniu
  • preparaty żelaza tylko z erytropoetyną

Docelowe stężenie Hb wynosi 12 g/dl.



Tekst udostępniany na licencji Creative Commons.
Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Niedokrwisto%C5%9B%C4%87

Artykuły Wikipedii dotyczące medycyny, weterynarii i tematów pokrewnych nie mogą być traktowane jako porada medyczna ani jako opinia medyczna w przypadku jakiegokolwiek problemu zdrowotnego lub sposobu leczenia. Nawet jeżeli opis zawarty w artykule jest zgodny z aktualną wiedzą medyczną, może nie mieć zastosowania do konkretnego przypadku chorobowego, objawów czy terapii.

książki

Choroba Alzheimera Choroba Alzheimera
 
Żywienie w niedokrwistościach Żywienie w niedokrwistościach
 
Właściwe i smaczne żywienie korzystne dla wątroby i dróg żółciowych Właściwe i smaczne żywienie korzystne dla wątroby i dróg żółciowych
 
Podwyższone steżenie cholesterolu. Profilaktyka i właściwa kuracja Podwyższone steżenie cholesterolu. Profilaktyka i właściwa kuracja
 
Cholesterol - cichy zabójca Cholesterol - cichy zabójca
 
Jedz zgodnie ze swoją grupą krwi. Cukrzyca Jedz zgodnie ze swoją grupą krwi. Cukrzyca
 
Medycyna Chińska Medycyna Chińska
 
Przewodnik psychofarmakoterapii. Działania niepożądane i powikłania Przewodnik psychofarmakoterapii. Działania niepożądane i powikłania