Morfina

Dyskusja

Powiązane leki
(opisy)

Methadone hydrochloride (Methadonum)

Calpol (zawiesina doustna) (Paracetamolum)

Ibufen (zawiesina doustna) (Ibuprofenum)

Paracetamol (zawiesina doustna) (Paracetamolum)

Apap Noc (Paracetamolum, Diphenhydramini hydrochloridum)

Afibron (Sibutramini hydrochloridum)

Lindaxa (Sibutramini hydrochloridum)

Meridia (Sibutramini hydrochloridum)

Obesan (Sibutramini hydrochloridum)

Ubretid (Distigmini bromidum)

Tagi

dawka oddechowy narkotyczny nasilac morphinum dozylny morfina przeciwbolowy nasenny doustny

Fora dyskusyjne

zobacz ureaplasma- 3 leczenia (3)

zobacz pabi-dexamethason ? (1)

zobacz Morfina (2)

zobacz Morfina i Heroina (0)

zobacz skutki uboczne po metoclopramidzie (1)

zobacz Clonazepamum TZF 0,5mg (8)

zobacz Biodro ? (1)

zobacz Bóle dłoni i nadgarstka (0)

zobacz cukrzyca a antybiotyki (2)

zobacz Ból ucha. (1)

zobacz czy brac polcortolon? (2)

zobacz Czy można wciągać Polcortolon do nosa? (2)

zobacz I-Doser (2)

zobacz Co na odporność? (6)

Informator Medyczny » Encyklopedia » Morfina

Morfina

Ogólne informacje

Nomenklatura systematyczna (IUPAC)

(5α,6α)-7,8-didehydro-4,5-epoksy-17-metylmorfinan-3,6-diol

Wzór sumaryczny

C₁₇H₁₉NO₃

Masa molowa

285,34 g/mol

SMILES
CN1CCC23C4C1CC5=C2C(=C(C=C5)O)OC3C(C=C4)O

Identyfikacja

Numer CAS

57-27-2

PubChem

5288826^[1]

DrugBank

APRD00215^[2]

Właściwości

Rozpuszczalność w wodzie	słaba
Temperatura topnienia	255 °C
Kwasowość (pK_a)	8,21 (25 °C)
Zasadowość (pK_b)	8,21 (25 °C)

Niebezpieczeństwa

Zagrożenia (UE)

Szkodliwy
(Xn)

Zwroty R

R22

Zwroty S

brak zwrotów S

Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
warunków standardowych (25 °C, 1000 hPa)

Klasyfikacja

ATC

N 02 AA 01

Legalność w Polsce

środek odurzający grupy I-N

Stosowanie w ciąży

kategoria C

Farmakokinetyka

Biodostępność	~25% (doustnie); 100% (IV)
Okres półtrwania	2–3 h
Wiązanie z białkami osocza i tkanek	30–40%
Metabolizm	wątroba
Wydalanie	mocz 90%, żółć 10%

Uwagi terapeutyczne

Drogi podawania	dożylnie, domięśniowo, podskórnie, wziewnie

Morfina (Morphinum) – najważniejszy z alkaloidów wchodzących w skład opium. Została wyodrębniona w roku 1804. W stanie czystym jest białą substancją stałą, o gorzkim smaku, słabo rozpuszczalną w wodzie.

Ma działanie narkotyczne (odurzające), przeciwbólowe, przeciwkaszlowe, przeciwbiegunkowe, działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (zalicza się do depresantów). Nadmierne dawki mogą prowadzić do śpiączki z depresją ośrodka oddechowego (niewydolność oddechowa). Kilkunastokrotne użycie morfiny prowadzi do uzależnienia fizycznego, uzależnienie psychiczne występuje znacznie szybciej. Powtarzanie dawek morfiny, podobnie jak innych leków opioidowych, powoduje powstawanie tolerancji na lek.

W medycynie używany jest chlorowodorek morfiny w formie tabletki oraz siarczan morfiny do iniekcji. Stosuje się podskórnie, domięśniowo i doustnie, rzadziej dożylnie i w postaci czopków doodbytniczych. Ze względu na krótki okres półtrwania dawki morfiny należy często podawać w celu utrzymania działania przeciwbólowego. Opracowano tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu leku, które zapewniają działanie przeciwbólowe do 12 godzin. Mimo iż istnieje wiele nowszych, syntetycznych leków o działaniu przeciwbólowym opioidów lub farmakologicznie odmiennych, morfina nadal jest stosowana w leczeniu bólu o pochodzeniu nowotworowym. Morfina była wykorzystywana na dużą skalę przez wojska walczące w II wojnie światowej.

Związki pochodne morfiny:

kodeina – eter metylowy,
tebaina – eter dimetylowy,
heroina – pochodna diacetylowa.

Inne pochodne morfiny: hydromorfon, etylomorfina.

Nazwa morfiny wywodzi się od imienia greckiego boga marzeń sennych – Morfeusza, ze względu na jej nasenne właściwości wykorzystywane dawniej. W starożytności i średniowieczu pito wywar z maku w celach narkotycznych oraz nasennych, między innymi dawano go małym dzieciom, aby były spokojniejsze i więcej spały.

Przeciwwskazania

Bezwzględne: ostra niewydolność oddechowa, alergia na lek, zatrucie środkami narkotycznymi i atropiną, podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe, porfiria, okres karmienia piersią.

Względne: zabiegi na drogach żółciowych, przewlekłe serce płucne, nadczynność tarczycy, niewydolność wątroby i nerek.

Interakcje

Wykazuje synergizm z innymi środkami tłumiącymi OUN (anestetyki wziewne i dożylne, opioidowe leki przeciwbólowe, leki uspokajające, nasenne, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, alkohol itd.), przez co ich łączne stosowanie może doprowadzić do spadku ciśnienia tętniczego, nadmiernego uspokojenia, śpiączki i bezdechu. β-adrenolityki i leki przeciwhistaminowe nasilają działanie depresyjne morfiny na OUN. Metoklopramid przyspiesza wchłanianie morfiny i nasila jej działanie. Morfina może nasilać działanie antyagregacyjne leków przeciwzakrzepowych. Doustne środki antykoncepcyjne i ryfampicyna zwiększają klirens morfiny. Nie stwierdzono niekorzystnych interakcji z fluoksetyną.

Działanie niepożądane

Przewlekłe nadużywanie morfiny może w ciągu długiego czasu, a nawet w ciągu lat, nie powodować poważniejszych następstw. Sprawność intelektualna może długi czas w ogóle nie wykazywać obniżenia. Otępienie pojawia się dopiero po wielu latach i tylko w najcięższych przypadkach. Natomiast na pierwszym planie występują zaburzenia charakterologiczne: osłabienie woli, rozleniwienie, zanik obowiązkowości i uczuciowości, spłycenie dążeń życiowych, zawężenie zainteresowań, które ześrodkowują się na pogoni za morfiną^[3]. Może wystąpić bradykardia, spadek ciśnienia tętniczego, zwiększenie napięcia zwieracza Oddiego, wymioty, nudności, zaparcia, zaburzenie sprawności psychicznej, trudności w oddawaniu moczu, objawy psychotyczne, nadmierna senność. W razie podawania zewnątrzoponowego morfina może powodować świąd skóry, zatrzymanie moczu, nudności i depresję oddechową. Lek może powodować uzależnienie.

Preparaty handlowe

Lek jest dostępny w wersjach: roztworów do wstrzykiwań oraz w systemie o przedłużonym uwalnianiu.

Kapanol (brak w obrocie w Polsce)
M-Eslon
Morphini Sulfas
MST Continus
MSI
Morphinum hydrochloricum
Morphinum
Sevredol
Skenan (brak w obrocie w Polsce)
Vendal retard

Zobacz też

Przypisy

↑ Morfina – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
↑ Morfina – karta leku (APRD00215) (ang.). DrugBank.
↑ Tadeusz Bilikiewicz: Psychiatria Kliniczna. 1989, s. 152.

Opioidy

Opiaty i pochodne	Acetylodihydrokodeina • Benzylomorfina • Dihydrokodeina • Dihydromorfina • Etylomorfina • Heroina • Hydrokodon • Hydromorfon • Kodeina • Laudanum • Metopon • Monoacetylomorfina • Morfina • Nalbufina • Nalmefen • Nalorfina • Nalokson • Naltrekson • Nikokodyna • Nikomorfina • Omnopon • Opium • Oripawina • Oksykodon • Oksymorfon • Tebakon • Tebaina

Morfiniany	Butorfanol • Dekstrorfan • Fenomorfan • Leworfanol • Lewometorfan • Racemetorfan

Benzomorfany	Cyklazocyna • Dezocyna • Fenazocyna • Metazocyna • Pentazocyna

4-Fenylopiperydyny	Alfaprodyna • Alfameprodyna • Alliloprodyna • Anilerydyna • Betaprodyna • Fenoperydyna • Hydroksypetydyna • Ketobemidon • Loperamid • MPPP • Petydyna • Piminodyna • Properydyna • Trimeperydyna

Opioidy z otwartym łańcuchem	Alfacetylometadol • Dekstropropoksyfen • Diampromid • Dimenoksadol • Dipipanon • Fenadokson • Fenampromid • Lefetamina • Metadon • Propoksyfen

Anilidopiperydyny	3-metylofentanyl • Alfentanyl • Fentanyl • Karfentanyl • Lofentanyl • Remifentanyl • Sufentanyl • Tiofentanyl

Pochodne oripawiny	7-PET • Acetorfina • Buprenorfina • Dihydroetorfina • Etorfina

Inne	Bezytramid • Etoheptazyna • Etonitazen • Meptazinol • Metheptazyna • Narkotyna • Proheptazyna • Tramadol

ATC (N02) – Leki przeciwbólowe

N 02 A – Opioidy

N 02 AA – Naturalne alkaloidy opium	Morfina • Opium • Hydromorfon • Nikomorfina • Oksykodon • Dihydrokodeina • Diamorfina • Papaweretum

N 02 AB – Pochodne fenylopiperydyny	Ketobemidon • Petydyna • Fentanyl

N 02 AC – Pochodne difenylpropylaminy	Dekstromoramid • Pirytramid • Dekstropropoksyfen • Bezytramid • Metadon

N 02 AD – Pochodne benzomorfanu	Pentazocyna • Fenazocyna

N 02 AE – Pochodne orypawiny	Buprenorfina

N 02 AF – Pochodne morfinanu	Butorfanol • Nalbufina

N 02 AX – Inne	Tylidyna • Tramadol • Dezocyna

N 02 B – Inne leki przeciwbólowe i
przeciwgorączkowe

N 02 BA – Kwas salicylowy i jego pochodne	Kwas acetylosalicylowy • Aloksypryn • Salicylan choliny • Salicylan sodu • Salicylamid • Salsalat • Etenzamid • Salicylan morfoliny • Dipirocetyl • Benorylat • Diflunizal • Salicylan potasu • Guacetyzal • Karbasalan wapnia • Salicylan imidazolu

N 02 BB – Pirazolony	Fenazon • Metamizol • Aminofenazon • Propyfenazon • Nifenazon

N 02 BE – Anilidy	Paracetamol • Fenacetyna • Bucetyna • Propacetamol

N 02 BG – Inne	Rymazolium • Glafenina • Floktafenina • Wiminol • Nefopam • Flupirtyna • Zykonotyd • Metoksyfluran

N 02 C – Leki przeciwmigrenowe

N 02 CA – Alkaloidy sporyszu	Dihydroergotamina • Ergotamina • Metysergid • Lizuryd

N 02 CB – Pochodne kortykosteroidów	Flumedrokson

N 02 CC – Selektywni agoniści receptora 5-HT1	Sumatryptan • Naratryptan • Zolmitryptan • Ryzatryptan • Almotryptan • Eletryptan • Frowatryptan

N 02 CX – Inne	Pizotifen • Klonidyna • Iprazochrom • Dimetotiazyna • Oksetoron

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons.
Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Morfina

Artykuły Wikipedii dotyczące medycyny, weterynarii i tematów pokrewnych nie mogą być traktowane jako porada medyczna ani jako opinia medyczna w przypadku jakiegokolwiek problemu zdrowotnego lub sposobu leczenia. Nawet jeżeli opis zawarty w artykule jest zgodny z aktualną wiedzą medyczną, może nie mieć zastosowania do konkretnego przypadku chorobowego, objawów czy terapii.