informator medyczny

Mirtazapina (ATC: N 06 AX 11) – wielopierścieniowy organiczny związek chemiczny o właściwościach przeciwdepresyjnych i nasennych, stosowany jako lek.

Wskazania

Lek jest stosowany w leczeniu wielu zaburzeń, m.in. depresji (zwłaszcza u pacjentów z brakiem apetytu), obsesji oraz stanów lękowych w rodzaju lęku uogólnionego czy fobii społecznej. Może być też stosowany doraźnie jako środek nasenny.

Farmakologia

Specyfik ten jest przede wszystkim antagonistą receptorów:

• serotoninowych 5-HT₂ oraz 5-HT₃
• histaminowego H₁ (charakterystyczny bardzo silny odwrotny agonizm)
• adrenergicznego α₂.

Mirtazapina nie jest lekiem z rodziny SSRI, razem z mianseryną tworzy unikalną grupę antydepresantówów NaSSA. Jej enancjomer S(+) blokuje receptory α₂ i 5-HT₂, natomiast enancjomer R(-) blokuje receptory 5-HT₃. Silne działanie uspokajająco-nasenne mirtazapiny jest skutkiem antagonizmu receptora H₁.
Antagonizm receptora 5-HT₃ powoduje że mirtazapina posiada pewne właściwości przeciwwymiotne, pomocne np. w leczeniu zespołu IBS.

Działania uboczne

Często powoduje senność w ciągu dnia, wzmożenie łaknienia i przybranie na wadze. Często też pacjenci zgłaszają nienormalne wyraziste sny (ale nie koszmary), co nie jest zazwyczaj objawem uciążliwym. Ma to niewątpliwie związek z jednoczesnym ujemnym wpływem serotoninergicznym i histaminergicznym.
Donoszono, że przewlekłe (ale nie doraźne, jak w przypadku zastosowania w celu nasennym) podawanie mirtazapiny podnosi poziom czynnika TNF-α w organizmie, co może stanowić potencjalne ryzyko i przeciwwskazanie dla osób cierpiących na schorzenia autoimmunologiczne^[4]. Podawana przewlekle może także wpływać supresyjnie na szpik kostny, choć akurat to działanie mirtazapiny obserwowano u pacjentów rzadko.

Dawkowanie

15 – 60 mg wieczorem, w skrajnych przypadkach nawet do 120 mg (tylko jeśli lekarz tak zaleci), najlepiej przed snem.

Interakcje

Może nasilać hamujące działanie alkoholu, benzodiazepin i barbituranów na OUN.

Dostępność

W Polsce dostępna w aptekach pod handlowymi nazwami:

• Remeron (lek oryginalny)
• Esprital
• Mirtagen (tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej)^[5]
• Mirtastad
• Mirtazapinemianseryna
• Mirtor (tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej)
• Mirzaten

Przypisy

1. ↑ ^{1,0 1,1 1,2} Sigma-Aldrich: M0443 Mirtazapine ≥98% (HPLC), solid (ang.). Sigma-Aldrich. [dostęp 2008-11-10].
2. ↑ Mirtazapina – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
3. ↑ ^{3,0 3,1 3,2 3,3} Mirtazapina – karta leku (DB00370) (ang.). DrugBank.
4. ↑ Berthold-Losleben M., Himmerich H. The TNF-alpha System: Functional Aspects in Depression, Narcolepsy and Psychopharmacology.. „Current neuropharmacology”. 3 (6), ss. 193–202, wrzesień 2008. doi:10.2174/157015908785777238. PMID 19506720. 
5. ↑ Mirtagen (Mirtamerck) (Mirtazapinum) – Encyklopedia leków "Dbam o Zdrowie". [dostęp 2010-05-18].