Metadon

Metadon - opioidowy lek przeciwbólowy, pochodna difenylopropylaminy. Działanie przeciwbólowe metadonu jest zbliżone, ale kilkukrotnie silniejsze od morfiny. Mimo że budowa metadonu znacznie się różni od innych opioidowych leków przeciwbólowych również oddziałuje na receptory opioidowe. Metadon jest najprostszym chemicznie, znanym lekiem opioidowym.

Podawany jest doustnie, sprzedawany w formie syropu. Używany jest w formie chlorowodorku. Efekt przeciwbólowy utrzymuje się około 4-8 godzin. Metadon metabolizowany jest w wątrobie, charakteryzuje się czasem połowiczej eliminacji wynoszącym 20-35 godzin. Czas ten może być jednak znacznie wydłużony w pewnych przypadkach wynosząc 100, 130, a nawet 190 godzin. Względnie długi czas działania leku wykorzystano w programach leczenia zespołu abstynencji u osób uzależnionych od opioidów (głównie heroiny) oraz w programach substytucyjnych.

Historia

Metadon został otrzymany w 1937 r. przez Maxa Bockmühla i Gustava Ehrharta z IG Farben (Hoechst-Am-Main), w trakcie poszukiwania łatwego do użycia, nie powodującego uzależnienia leku usypiającego, do stosowania w trakcie operacji. 11 września 1941 Bockmühl i Ehrhart zgłosili patent na ten związek chemiczny, który otrzymał nazwę kodową Hoechst 10820 i nazwę handlową polamidon.

W USA metadon został wprowadzony na rynek w 1947 r. przez Eli Lilly and Company pod nazwą handlową dolophine, jako lek usypiający oraz przeciwbólowy przy chronicznych bólach. Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa "dolor" (ból).

Metadon (jako dolofin) był produkowany w USA, w Saint Louis przez Mallinckrodt pharmaceuticals, będącą częścią koncernu Tyco International. Patent na jego syntezę wygasł w USA we wczesnych latach 90. XX w. Obecnie produkuje go wiele firm, lecz głównym dostawcą pozostaje nadal Mallinckrodt, który oprócz własnej sprzedaży gotowego produktu (aktualnie pod nazwą Methadose), sprzedaje go w formie półproduktu wielu firmom farmaceutycznym na świecie, które sprzedają go pod swoimi nazwami handlowymi.

Obecnie metadon najczęściej wykorzystywany jest jako substytut heroiny podczas leczenia odwykowego - z dużym powodzeniem, jednak sam metadon mimo słabszego działania uzależniającego powoduje znacznie dłuższe objawy odstawienne od samej heroiny.

Przypisy

↑ Metadon – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
↑ Metadon – karta leku (APRD00485) (ang.). DrugBank.

Opioidy

Opiaty i pochodne	Acetylodihydrokodeina • Benzylomorfina • Dihydrokodeina • Dihydromorfina • Etylomorfina • Heroina • Hydrokodon • Hydromorfon • Kodeina • Laudanum • Metopon • Monoacetylomorfina • Morfina • Nalbufina • Nalmefen • Nalorfina • Nalokson • Naltrekson • Nikokodyna • Nikomorfina • Omnopon • Opium • Oripawina • Oksykodon • Oksymorfon • Tebakon • Tebaina

Morfiniany	Butorfanol • Dekstrorfan • Fenomorfan • Leworfanol • Lewometorfan • Racemetorfan

Benzomorfany	Cyklazocyna • Dezocyna • Fenazocyna • Metazocyna • Pentazocyna

4-Fenylopiperydyny	Alfaprodyna • Alfameprodyna • Alliloprodyna • Anilerydyna • Betaprodyna • Fenoperydyna • Hydroksypetydyna • Ketobemidon • Loperamid • MPPP • Petydyna • Piminodyna • Properydyna • Trimeperydyna

Opioidy z otwartym łańcuchem	Alfacetylometadol • Dekstropropoksyfen • Diampromid • Dimenoksadol • Dipipanon • Fenadokson • Fenampromid • Lefetamina • Metadon • Propoksyfen

Anilidopiperydyny	3-metylofentanyl • Alfentanyl • Fentanyl • Karfentanyl • Lofentanyl • Remifentanyl • Sufentanyl • Tiofentanyl

Pochodne oripawiny	7-PET • Acetorfina • Buprenorfina • Dihydroetorfina • Etorfina

Inne	Bezytramid • Etoheptazyna • Etonitazen • Meptazinol • Metheptazyna • Narkotyna • Proheptazyna • Tramadol

ATC (N02) – Leki przeciwbólowe

N 02 A – Opioidy

N 02 AA – Naturalne alkaloidy opium	Morfina • Opium • Hydromorfon • Nikomorfina • Oksykodon • Dihydrokodeina • Diamorfina • Papaweretum

N 02 AB – Pochodne fenylopiperydyny	Ketobemidon • Petydyna • Fentanyl

N 02 AC – Pochodne difenylpropylaminy	Dekstromoramid • Pirytramid • Dekstropropoksyfen • Bezytramid • Metadon

N 02 AD – Pochodne benzomorfanu	Pentazocyna • Fenazocyna

N 02 AE – Pochodne orypawiny	Buprenorfina

N 02 AF – Pochodne morfinanu	Butorfanol • Nalbufina

N 02 AX – Inne	Tylidyna • Tramadol • Dezocyna

N 02 B – Inne leki przeciwbólowe i
przeciwgorączkowe

N 02 BA – Kwas salicylowy i jego pochodne	Kwas acetylosalicylowy • Aloksypryn • Salicylan choliny • Salicylan sodu • Salicylamid • Salsalat • Etenzamid • Salicylan morfoliny • Dipirocetyl • Benorylat • Diflunizal • Salicylan potasu • Guacetyzal • Karbasalan wapnia • Salicylan imidazolu

N 02 BB – Pirazolony	Fenazon • Metamizol • Aminofenazon • Propyfenazon • Nifenazon

N 02 BE – Anilidy	Paracetamol • Fenacetyna • Bucetyna • Propacetamol

N 02 BG – Inne	Rymazolium • Glafenina • Floktafenina • Wiminol • Nefopam • Flupirtyna • Zykonotyd • Metoksyfluran

N 02 C – Leki przeciwmigrenowe

N 02 CA – Alkaloidy sporyszu	Dihydroergotamina • Ergotamina • Metysergid • Lizuryd

N 02 CB – Pochodne kortykosteroidów	Flumedrokson

N 02 CC – Selektywni agoniści receptora 5-HT1	Sumatryptan • Naratryptan • Zolmitryptan • Ryzatryptan • Almotryptan • Eletryptan • Frowatryptan

N 02 CX – Inne	Pizotifen • Klonidyna • Iprazochrom • Dimetotiazyna • Oksetoron

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons.
Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Metadon

Artykuły Wikipedii dotyczące medycyny, weterynarii i tematów pokrewnych nie mogą być traktowane jako porada medyczna ani jako opinia medyczna w przypadku jakiegokolwiek problemu zdrowotnego lub sposobu leczenia. Nawet jeżeli opis zawarty w artykule jest zgodny z aktualną wiedzą medyczną, może nie mieć zastosowania do konkretnego przypadku chorobowego, objawów czy terapii.