informator medyczny

Limfangioleiomiomatoza (naczyniakowatość limfatyczna, łac. lymphangioleiomyomatosis, ang. lymphangioleiomyomatosis, LAM) – rzadka choroba śródmiąższowa płuc, polegająca na niekontrolowanym rozplemie nietypowych komórek (komórki LAM) wokół oskrzeli, naczyń chłonnych i krwionośnych.

Etiologia i patomechanizm

Etiologia limfangioleimiomatozy jest nieznana. Choroba występuje prawie wyłącznie u kobiet w wieku rozrodczym.

Udowodniono rolę mutacji w genach supresorowych nowotworów w patogenezie limfangioleiomiomatozy. Wyróżniamy dwie postaci choroby^[1]:

• w przebiegu stwardnienia guzowatego (TSC-LAM)
• sporadyczną (S-LAM), niezwiązaną ze stwardnieniem guzowatym.

Komorki LAM rozprzestrzeniają się w całym organizmie, przede wszystkim w płucach, węzłach chłonnych, naczyniach krwionośnych i nerkach.

Z czasem tworzą się złożone z komórek LAM torbiele i zgrupowania komórek, przerastają tkanki w płucach. Niszczą one prawidłową tkankę płucną, zastępując ją torbielami. Doprowadza to po pewnym czasie do niewydolności oddychania.

Objawy i przebieg

Pierwszymi objawami choroby mogą być:

• odma opłucnowa
• chylothorax
• narastająca duszność wysiłkowa
• kaszel
• krwioplucie.

Przebieg choroby jest zmienny, zwykle powoli postępujący. W schyłkowym okresie występuje zagrażająca życiu niewydolność oddechowa.

Różnicowanie

Diagnostyka różnicowa limfangioleiomiomatozy obejmuje mięsaka i płucną postać histiocytozy z komórek Langerhansa.

Leczenie

Nie ma skutecznej terapii mogącej doprowadzić do wyleczenia. Stosuje się przede wszystkim terapię objawową i zapobiegającą powstawaniu powikłań. Korzyści przynosi terapia antyestrogenowa:

• progesteron
• medroksyprogesteron
• tamoksyfen
• agoniści GnRH
• ewentualnie owarektomia.

Wyniki terapii u różnych pacjentów są rozbieżne, w niektórych pracach wykazano, że tamoksifen wręcz pogarszał przebieg choroby u chorych^[2][3]. Stosuje się także leki rozszerzające oskrzela (β-mimetyki). Proponowano leczenie LAM doksycykliną, co wiąże się ze znacznie mniejszym ryzykiem objawów ubocznych^[4]. W przypadku niewydolności oddechowej prowadzi się tlenoterapię i rehabilitację oddechową, a w przypadku gromadzenia się przesięków i chłonki usuwanie ich z jam opłucnowych i z jamy otrzewnowej, a także niekiedy pleurodezę. Oktreotyd (analog somatostatyny) i leki moczopędne są stosowane w zapobieganiu nawracającym przesiękom do jam ciała. Leczy się występującą często odmę opłucnową z zapadaniem się płuca. Niewydolność oddechowa w schyłkowym okresie choroby jest wskazaniem do przeszczepu płuc.

Rozważa się stosowanie rapamycyny i inhibitorów aromatazy w leczeniu linfoangioleiomiomatozy. Obecnie przeprowadzane jest badanie MILES (Multicenter International LAM Efficacy of Sirolimus Trial) z placebo i podwójną ślepą próbą, mające na celu ocenę wpływu rapamycyny (sirolimusu) na funkcję płuc pacjentów z LAM^[5].

Historia

Chorobę jako pierwszy opisała w swojej dysertacji doktorskiej Elisabeth von Stössel w 1937 roku, u poddanej autopsji 43-letniej kobiety, zmarłej z powodu niewydolności oddechowej. Określiła ona nową chorobę jako „muskulare Zirrhose der Lunge”^[6]. Drugi przypadek przedstawili w tym samym roku Burrell i Ross z Londynu^[7]. W 1942 roku pracujący w Kopenhadze lekarz Thomas Rosendal przedstawił kolejny przypadek, określając go jako „rozlaną miomatozę i torbiele w miąższu płuc”^[8]. W roku 1966 Cornog i Enterline dokonali przeglądu opisanych do tego czasu dwudziestu przypadków choroby i wprowadzili termin limfangioleiomiomatozy^[9].

Przypisy

1. ↑ Andrzej Szczeklik (red.) Choroby wewnętrzne. Przyczyny, rozpoznanie i leczenie, tom I. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2005. ISBN 83-7430-031-0.
2. ↑ Clemm C, Jehn U, Wolf-Hornung B, Siemon G, Walter G. Lymphangiomyomatosis: a report of three cases treated with tamoxifen. „Klin Wochenschr”. 65, ss. 391-393, 1987. 
3. ↑ Yu J, Astrinidis A, Howard S, Henske E. Estradiol and tamoxifen stimulate LAM-associated angiomyolipoma cell growth and activate both genomic and nongenomic signaling pathways. „Am J Physiol Lung Cell Mol Physiol”. 286, ss. L694-L700, 2004. 
4. ↑ Moses MA, Harper J, Folkman J. Doxycycline Treatment for Lymphangioleiomyomatosis with Urinary Monitoring for MMPs. „New England Journal of Medicine”. 354. 24, ss. 2621-2622, 2006. 
5. ↑ Efficacy and Safety of Sirolimus for Treating Lymphangioleiomyomatosis (LAM) - Full Text View - ClinicalTrials.gov. [dostęp 2010-10-01].
6. ↑ von Stössel E. Über muskulare Cirrhose der Lunge. „Beiträge zur Klinik der Tuberkulose”. 90, ss. 432-442, 1937. doi:10.1007/BF02142372. 
7. ↑ Burrell LST, Ross JM. A case of chylous effusion due to leiomyosarcoma. „Br J Tuberc”. 31, ss. 38-39, 1937. 
8. ↑ Rosendal T. A case of diffuse myomatosis and cyst formation in the lung. „Acta Radiol”. 23, ss. 138-146, 1942. doi:10.3109/00016924209134908. 
9. ↑ Cornog JL, Enterline HT. Lymphangiomyoma, a benign lesion of chyliferous lymphatics synonymous with lymphangiopericytoma. „Cancer”. 19. 12, ss. 1909-1930, 1966. PMID 4288880. 

Linki zewnętrzne

• LYMPHANGIOLEIOMYOMATOSIS; LAM w bazie Online Mendelian Inheritance in Man (ang.)
• Artykuł z eMedicine (ang.)