Powiązane leki
(opisy)

Borasol (Acidum boricum)

Maść borna z mentolem (Acidum boricum, Mentholum)

Maść borna (Acidum boricum)

Omega-3 Junior

Bio-Omega 3 Plus

Acidum folicum (Acidum folicum)

Galomega Formuła IQ

Mio Bio Omegus

Multi-Tabs Omega-3 Kid

Nexium (Esomeprazolum)

Tagi

alkohol borowy kwas kwasic reakcja borny acid woda temperatura boric

Fora dyskusyjne

atopowe zapalenie skóry czy skaza białkowa (33)

Mocno opuchnięte górne powieki już od 5 dni!!! (1)

Kwas foliowy (13)

kwas foliowy (13)

kamienie pecherzyka zolciowego (2)

Problemy z żołądkiem. Cofający sie kwas ? (1)

Trądzik- leczenie peelingiem czy laserowo (11)

kwas hialuronowy (1)

Jestem w ciąży - jakie suplementy? (6)

czy można przedawkować "kwas foliowy"? (4)

blizna (7)

kwasy organiczne (5)

Alergia na aspirynę? (7)

Gorączka (średnio 38,3), kaszel oskrzelowy (2)

OWSIKI (4)

Informator Medyczny » Encyklopedia » Kwas borowy

Kwas borowy

Kwas borowy
Ogólne informacje
Nomenklatura systematyczna (IUPAC)
kwas ortoborowy lub kwas trioksoborowy
Inne nazwy i oznaczenia
kwas borny
Wzór sumaryczny H3BO3
Masa molowa 61,83 g/mol
Wygląd krystaliczne ciało stałe, bezbarwne lśniące łuski
Identyfikacja
Numer CAS 10043-35-3
PubChem 7628[1]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
warunków standardowych (25 °C, 1000 hPa)

Kwas borowy (potocznie kwas borny) – nieorganiczny związek chemiczny, słaby kwas o wzorze H3BO3 (można go też przedstawić jako B(OH)3). W przyrodzie występuje jako minerał sassolin. Sole kwasu borowego to borany[2] (ortoborany).

Kwas borowy jest stosowany jako nawóz, środek do impregnacji drewna, łagodny środek dezynfekujący i insektycyd. Jest wykorzystywany również jako konserwant (E284).

Kwas borowy został po raz pierwszy wyizolowany z boraksu przez Wilhelma Homberga (1652-1715), stąd znany był później jako sal sedativum Hombergi ("sól uspokajająca Homberga"). Obecność kwasu borowego lub jego soli stwierdzono w soli morskiej i roślinach (szczególnie w owocach).


Właściwości chemiczne i fizyczne

Kwas borowy jest nietrwały termicznie, w temperaturze powyżej 130 °C oddaje część wody i przechodzi w kwas metaborowy:

H3BO3 ⇌ HBO2 + H2O

Jest bardzo słabym kwasem (pKa = 9,24). W roztworach wodnych nie ulega dysocjacji, lecz jest akceptorem jonów wodorotlenowych (czyli kwasem Lewisa, a nie kwasem Brønsteda):

B(OH)3 + H2O ⇌ B(OH)4 + H+

Stosunkowo słabo rozpuszcza się w wodzie (w temp. 20 °C ok. 5 g na 100 cm³ wody). Podobnie jak inne związki boru, barwi płomień na kolor zielony.

Jest substancją trującą[3][4].


Zastosowania

Kwas borowy jest związkiem dostępnym, niedrogim i stosunkowo mało toksycznym, przez co znalazł zastosowanie jako "zielony" katalizator szeregu reakcji chemicznych (patrz: zielona chemia).

Np. w obecności 10%mol kwasu borowego aminy w roztworach wodnych ulegają addycji do aktywnych związków nienasyconych (reakcja aza-Michaela) z wydajnościami 70 - 95%[5]:

Z kolei acetylooctan etylu w obecności 10%mol kwasu borowego ulega wydajnej transestryfikacji z szeregiem alkoholi o zróżnicowanych strukturach, np. z alkoholem benzylowym[6]:

Opisano także zastosowanie kwasu borowego jako katalizatora w reakcjach kwasów karboksylowych z aminami i alkoholami z utworzeniem odpowiednio amidów[7]:

i estrów[8]:

Przypuszcza się, że pierwszym etapem reakcji jest utworzenie przez kwas borowy i kwas organiczny mieszanego bezwodnika, który następnie działa jako czynnik acylujący[7]:

Zastosowania medyczne

3% roztwór wodny kwasu bornego stosowany jest do przemywania skóry w stanach zapalnych. W laboratoriach jest stosowany jako środek neutralizujący do przemywania skóry po oblaniu ługami. Środek złuszczający i ściągający. W mieszaninie z talkiem jest składnikiem zasypki do stóp zwalczającej przykry zapach i nadmierne pocenie (nazwa handlowa Antypot).

Kwas borny stosunkowo łatwo wchłania się z uszkodzonego naskórka lub błony śluzowej, podczas gdy wydalanie z organizmu jest bardzo wolne. Skutkiem tego jest gromadzenie się preparatu w wątrobie oraz układzie nerwowym. Długotrwałe stosowanie kwasu borowego może prowadzić także do uszkodzenia nerek.


Przypisy

  1. Kwas borowy – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  2. Nazwę "borany" stosuje się także dla borowodorów.
  3. MSDS kwasu borowego (ang.). Merck Chemicals. [dostęp 2010-05-11].
  4. kwas borowy (ang. • niem.) w bazie BIA GESTIS. Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung (IFA). [dostęp 2010-05-11]. (Wymagana obsługa JavaScript)
  5. Mihir K. Chaudhuri, Sahid Hussain, M. Lakshmi Kantam, B. Neelimab. Boric acid: a novel and safe catalyst for aza-Michael reactions in water. „Tetrahedron Letters”, ss. 8329–8331, 2005. doi:10.1016/j.tetlet.2005.09.167. 
  6. G.C.M. Kondaiah, L. Amarnath Reddy, K. Srihari Babu, V.M. Gurav, K.G. Huge, R. Bandichhor, P. Pratap Reddy, A. Bhattacharya, R. Vijaya Anand. Boric acid: an efficient and environmentally benign catalyst for transesterification of ethyl acetoacetate. „Tetrahedron Letters”, ss. 106–109, 2008. doi:10.1016/j.tetlet.2007.11.008. 
  7. 7,0 7,1 Pingwah Tang. Boric acid catalyzed amide formation from carboxylic acids and amines: N-benzyl-4-phenylbutyramide. „Organic Syntheses”. 81, s. 262, 2005. 
  8. Todd Houston. Boric Acid Catalyzed Chemoselective Esterification of α-Hydroxycarboxylic Acids. „Org. Lett.”. 6, ss. 679–681, 2004. doi:10.1021/ol036123g. 


Tekst udostępniany na licencji Creative Commons.
Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Kwas_borowy

Artykuły Wikipedii dotyczące medycyny, weterynarii i tematów pokrewnych nie mogą być traktowane jako porada medyczna ani jako opinia medyczna w przypadku jakiegokolwiek problemu zdrowotnego lub sposobu leczenia. Nawet jeżeli opis zawarty w artykule jest zgodny z aktualną wiedzą medyczną, może nie mieć zastosowania do konkretnego przypadku chorobowego, objawów czy terapii.

książki

Jak leczyć zapalenie stawów bez lekarstw wyd.2 Jak leczyć zapalenie stawów bez lekarstw wyd.2
 
Nadmiar kwasu rujnuje zdrowie - przyczyny i skutki Nadmiar kwasu rujnuje zdrowie - przyczyny i skutki
 
Jak leczyć zapalenie stawów bez lekarstw Jak leczyć zapalenie stawów bez lekarstw
 
Uzdrawiająca siła wody Uzdrawiająca siła wody
 
Proste i odwrócone prymowanie reakcji ruchowej Proste i odwrócone prymowanie reakcji ruchowej
 
Plecy i kark,  jak łagodzić, leczyć i zapobiegać dolegliwościom. Plecy i kark, jak łagodzić, leczyć i zapobiegać dolegliwościom.
 
Minerał jako lek Minerał jako lek
 
Sprawni inaczej czyli w łóżku też można ... Sprawni inaczej czyli w łóżku też można ...