Tagi

witamina askorbinowy karta dawka porcja zwrot owoc dostep kwasic organizm

Fora dyskusyjne

zobacz czy można przedawkować "kwas foliowy"? (4)

zobacz analiza moczu (11)

zobacz Rak pluc z przezutami - suplementy diety (3)

zobacz Płatki kukurydziane duza porcja rano a żołądek (6)

zobacz Jestem za chudy (4)

zobacz witamina C - suplement (25)

zobacz Naturalne metody leczenia raka, min Terapia Gersona i inne. (10)

zobacz lymphomyosot w ampułkach (1)

zobacz chore nerki a kreatyna (9)

zobacz "Kuracja" na wzrost- czy mi nie zaszkodzi? (3)

zobacz Kwas foliowy (13)

zobacz Jestem w ciąży - jakie suplementy? (6)

zobacz metoda na niski poziom płytek krwi (0)

zobacz Nitrobolon/Universal Gain Fast 3100 (3)

zobacz odzywka białkowa (3)

Informator Medyczny » Encyklopedia » Kwas askorbinowy

Kwas askorbinowy

Kwas askorbinowy
Ogólne informacje
Nomenklatura systematyczna (IUPAC)
(R)-3,4-dihydroksy-5-((S)-1,2-dihydroksyetylo)furan-2(5H)-on
Inne nazwy i oznaczenia
witamina C; kwas askorbowy; 2,3-didehydro-L-treo-heksono-1,4-lakton; 3-keto-L-gulofuranolakton
Wzór sumaryczny C6H8O6
Masa molowa 176,13 g/mol
Wygląd białe lub lekko żółte ciało stałe
Identyfikacja
Numer CAS 50-81-7
PubChem 5785[2]
DrugBank DB00126[3]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
warunków standardowych (25 °C, 1000 hPa)

Kwas askorbinowy (witamina C) – organiczny związek chemiczny, pochodna glukozy o wzorze sumarycznym C6H8O6. W warunkach standardowych jest białym, krystalicznym ciałem stałym. Dobrze rozpuszcza się w wodzie, roztwór ma odczyn kwasowy.


Rola w organizmie

Witamina C odgrywa istotną rolę w funkcjonowaniu ludzkiego organizmu. Bierze m.in. udział w przemianach tyrozyny, syntezie steroidów nadnerczowych. Ma również wpływ na zachowanie prawidłowego potencjału oksydacyjnego w komórce.

Badania wskazują brak wpływu zażywania witaminy C na ryzyko pojawienia się przeziębienia oraz mały wpływ na czas jego trwania (skrócenie czasu o 14% dla dzieci i 8% dla dorosłych). Wyjątkiem była grupa uczestników maratonów, narciarzy i żołnierzy przebywających w bardzo niskich temperaturach lub poddanych intensywnemu wysiłkowi fizycznemu, u których zaobserwowano 50% zmniejszenie występowania przeziębienia przy zażywaniu 2 g witaminy C dziennie[6].

Rekomendowane spożycie witaminy C dla dorosłego człowieka wynosi od 45 do 90 mg na dobę[7][8]. Organizmy większości zwierząt i roślin wytwarzają ten związek. Wyjątkiem są organizmy ssaków naczelnych, w tym człowieka, świnki morskiej i niektórych gatunków nietoperzy, którym musi być ona dostarczona z zewnątrz.


Skutki niedoboru

Szkorbut, samoistne krwawienia, uszkodzenia naczyń krwionośnych, krwawe wybroczyny, złe gojenie i odnawianie się ran, rozpulchnienie dziąseł, zmiany w zębach (np. zgorzel), bolesność stawów i mięśni, obrzęki kończyn, osłabienie, utrata apetytu, obniżenie wydolności fizycznej, depresja, osteoporoza, niedokrwistość mikrocytarna niedobarwliwa, nadczynność gruczołu tarczowego, zaburzenia neurologiczne, wtórne infekcje, schorzenia żołądka, zapalenie błony śluzowej, przedłużenie okresu zaziębienia organizmu i trudności w leczeniu zakażeń. Ostatecznie może prowadzić do śmierci.


Skutki nadmiaru

Kwas askorbinowy nie jest toksyczny, ale przyjmowany w nadmiarze może wywoływać dolegliwości żołądka, nudności, biegunkę, wymioty, wysypkę skórną, obniżać odporność po radykalnym zmniejszeniu dawki. Jednak mimo tego wszystkiego zazwyczaj jego nadmiary wydalane są z organizmu wraz z moczem.

Stosowanie wyższych niż zalecane dawek witaminy C w czasie ciąży może być szkodliwe dla płodu. Wysokie dawki tej witaminy, według klasyfikacji FDA ryzyka stosowania leków w czasie ciąży, należą do kategorii C. Oznacza to, że w badaniach na zwierzętach wykazano działanie niepożądane na płód, jednak jej wpływ na ciążę człowieka nie jest potwierdzony w badaniach klinicznych.


Źródła w pożywieniu

Świeże owoce i warzywa (szczególnie zielonoliściaste)[9][10]:

  • acerola (w 100 g owoców – 1400–2500 mg)
  • gwajawa (w 1 owocu – 165 mg)
  • winogrona
  • papryka
    • czerwona (w 1 szt. – 141 mg)
    • zielona (w 1 szt. – 95 mg)
  • koper ogrodowy
  • owoce dzikiej róży ok. 1000 mg /100 g owoców
  • owoce cytrusowe:
    • cytryny (w 100 g owocu – 53 mg)
    • pomarańcze (w 1 owocu – 70 mg)
    • grejpfruty (sok z 1 owocu – 75 mg)
  • kiwi (w 1 owocu – 74 mg)
  • melon kantalupa (w połówce – 113 mg)
  • ananasy
  • czarne i czerwone porzeczki
  • truskawka (w porcji 140 g – 84 mg)
  • jagody czarnego bzu
  • maliny
  • jeżyny
  • brukselka (porcja 6 szt. – 78 mg)
  • kapusta
  • kalafior (porcja 85 g – 36 mg)
  • rzepa
  • cebula zwyczajna
  • szpinak
  • brokuły
  • groszek zielony
  • kalarepa
  • szparagi
  • jabłka
  • soja
  • ziemniaki – główne źródło witaminy C dla mieszkańców wielu krajów
  • pomidory (gotowane porcja 225 g – 45 mg)
  • karczochy

Zastosowanie w przemyśle spożywczym

Kwas askorbinowy jest przeciwutleniaczem i jako taki jest stosowany w przemyśle spożywczym, podobnie jak jego sole i estry. Symbole stosowane do oznaczenia tych związków:

  • E300 – kwas askorbinowy
  • E301 – askorbinian sodu
  • E302 – askorbinian wapnia
  • E303 – askorbinian potasu
  • E304 – estry kwasów tłuszczowych i kwasu askorbinowego
    • E304(i) – palmitynian askorbylu
    • E304(ii) – stearynian askorbylu

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Kwas askorbinowy (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski. [dostęp 2011-06-22].
  2. Kwas askorbinowy – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  3. Kwas askorbinowy – karta leku (DB00126) (ang.). DrugBank.
  4. Kwas askorbinowy (ICSC: 0379) (ang.) Międzynarodowa Karta Bezpieczeństwa Chemicznego. Międzynarodowy Program Bezpieczeństwa Chemicznego.
  5. Kwas askorbinowy (ang.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2011-06-22].
  6. Harri Hemilä, Robert M. Douglas. Vitamin C for Preventing and Treating the Common Cold. „PLoS Medicine”. 2 (6), s. 168, 2005-06-28. PLoS Med. doi:10.1371/journal.pmed.0020168. 
  7. Vitamin and mineral requirements in human nutrition, 2nd edition (ang.). Światowa Organizacja Zdrowia, 2004. [dostęp 2010-02-08].
  8. Health Canada: Vitamin C: Recommended Dietary Allowances (ang.). 2007-09-13. [dostęp 2010-02-08].
  9. Jean Carper: Żywność twój cudowny lek. Londyn: Hannah Publishing Ltd., 1995, s. 460. ISBN 1897907060. 
  10. Krystyna Beata Radziwon: Gdzie występuje witamina C (pol.). [dostęp 2008-07-09].



Tekst udostępniany na licencji Creative Commons.
Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Kwas_askorbinowy

Artykuły Wikipedii dotyczące medycyny, weterynarii i tematów pokrewnych nie mogą być traktowane jako porada medyczna ani jako opinia medyczna w przypadku jakiegokolwiek problemu zdrowotnego lub sposobu leczenia. Nawet jeżeli opis zawarty w artykule jest zgodny z aktualną wiedzą medyczną, może nie mieć zastosowania do konkretnego przypadku chorobowego, objawów czy terapii.

książki

Liczmy w diecie. Witaminy Liczmy w diecie. Witaminy
 
Dieta z owoców cytrusowych Dieta z owoców cytrusowych
 
Smacznie i zdrowo - część 2 Smacznie i zdrowo - część 2
 
Właściwe i smaczne żywienie w reumatyzmie Właściwe i smaczne żywienie w reumatyzmie
 
Słownik dla pielęgniarek i personelu medycznego. Polsko-angielski, angielsko-polski Słownik dla pielęgniarek i personelu medycznego. Polsko-angielski, angielsko-polski
 
Apteka natury Apteka natury
 
Świeże soki z warzyw i owoców mogą uratować Twoje życie Świeże soki z warzyw i owoców mogą uratować Twoje życie
 
Dieta z owoców egzotycznych Dieta z owoców egzotycznych