informator medyczny

Krioterapia (z gr. κρυο krýos – zimny + gr. θεραπεια therapeía – leczenie) – w medycynie, forma zimnolecznictwa z zastosowaniem temperatur poniżej 0 °C.

Rodzaje

Wyróżnia się krioterapię miejscową (zwaną inaczej kriodestrukcją) oraz krioterapię ogólną.

Krioterapia miejscowa

Krioterapia miejscowa polega na przyłożeniu przy pomocy specjalnego aplikatora bardzo niskiej temperatury, która dostarczana jest do miejsca zmienionego chorobowo. Zabieg zamrażania i rozmrażania powtarza się w jednym cyklu kilkakrotnie. Doprowadza to do zamarzania zawartości komórek, pękania błon biologicznych i w konsekwencji destrukcji tkanki. Krioterapia miejscowa stosowana jest do leczenia:

• zmian skórnych łagodnych i złośliwych (np. brodawki skórne, choroba Bowena)
• zmian powstałych na błonach śluzowych (np. leukoplakia, pachydermia, kłykciny kończyste)
• destrukcji zmian łagodnych i nowotworowych w obrębie jamy brzusznej, zwłaszcza wątroby (np. naczyniak)

Krioterapia ogólna

Krioterapia ogólna polega na poddaniu całego ciała przez krótki czas (do 3 minut) działaniu bardzo niskich temperatur (od -160 do -100 °C). W odróżnieniu od krioterapii miejscowej, prawidłowo stosowana krioterapia ogólna nie niszczy tkanek. Zabieg ten jest również nazywany kriostymulacją, ponieważ celem zabiegu jest dostarczenie organizmowi stresu fizjologicznego.

Literatura potwierdzająca skuteczność krioterapii w leczeniu konkretnych schorzeń jest skąpa. Podczas badań nad skutecznością krioterapii w leczeniu zapalnych chorób reumatycznych 20% pacjentów było zmuszonych przerwać zabiegi z powodu niepożądanych efektów ubocznych^[1].

Metody

• krioablacja
• kriokoagulacja

Wskazania

Krioterapię można stosować m.in. w takich przypadkach jak:

• zapalenia stawów (reumatoidalne, młodzieńcze przewlekłe, reaktywne, łuszczycowe, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa)
• zmiany zapalne stawów o podłożu metabolicznym (np. dna moczanowa)
• przewlekłe zapalenie kręgosłupa szyjnego
• zespół bolesnego barku
• zapalenie okołostawowe ścięgien, torebki stawowej i mięśni
• zespół fibromialgii (choroby reumatyczne tkanek miękkich)
• zwichnięcie i skręcenie urazowe stawów
• uszkodzenie łąkotki
• naderwanie ścięgien i mięśni
• zwalczanie przewlekłego i patologicznego bólu (metoda zachowawcza)
• zwalczanie odruchowej i ośrodkowej spastyczności mięśni w procesie rehabilitacji neurologicznej
• ostre i zadawnione urazy sportowe i pooperacyjne

oraz dla odnowy biologicznej

• u przemęczonych fizycznie i psychicznie osób dorosłych
• u sportowców wyczynowych
• zespoły bólu mięśniowo-powięziowego

Przeciwwskazania

• krioglobulinemia
• kriofibrynogemia
• agammaglobulinemia
• nocna napadowa hemoglobinuria
• ropno-zgorzelinowe zmiany na skórze
• neuropatie układu współczulnego
• Niedoczynność tarczycy
• znaczna niedokrwistość
• stosowanie niektórych leków (neuroleptyki, alkohol)
• wyniszczenie i wychłodzenie organizmu
• schorzenia mięśnia sercowego lub aparatu zastawkowego serca w okresie niewydolności krążenia
• przecieki żylno-tętnicze w płucach
• ciężkie postacie dusznicy bolesnej wysiłkowej i dusznicy bolesnej spontanicznej
• różnego pochodzenia ostre schorzenia dróg oddechowych
• miejscowe zaburzenia ukrwienia
• zaawansowana miażdżyca
• choroba nowotworowa
• zespół Prinzmetala
• obecność miejscowych odmrożeń
• uszkodzenia skóry
• nadciśnienie tętnicze znacznego stopnia
• klaustrofobia
• wiek powyżej 65 lat
• zaburzenia rytmu serca przy jego częstości wyższej od 100/min.
• przebyte zakrzepy żylne i zatory tętnic obwodowych
• pokrzywka na zimno
• zespół Raynauda

Linki zewnętrzne

• PORADY WIDEO Krioterapia w walce z kurzajkami. ekspertradzi.tv. [dostęp 2011-06-04].

Przypisy

1. ↑ Braun KP, Brookman-Amissah S, Geissler K, Ast D, May M, Ernst H: Whole-body cryotherapy in patients with inflammatory rheumatic disease. A prospective study. Med Klin (Munich), 2009-03-15, 104(3) [dostęp 2011-06-04]. s. 192-6.