Powiązane leki
(opisy)

Vepesid (Etoposidum)

Lastet (kapsułki) (Etoposidum)

Marine Collagen

Testosteronum prolongatum (Testosteroni enanthas)

Buscopan (Hyoscini butylbromidum)

Pefloksacyna (Pefloxacinum)

Cedax (Ceftibutenum)

Two-Septol (Sulfamethoxazolum, Trimethoprimum)

Ciprum (Ciprofloxacinum)

Trimesan (Trimethoprimum)

Tagi

nasienny testis kanalik rozmiar moczowy najadrze powrozek przewod hormon jadro

Fora dyskusyjne

Zaczerwieniona moszna i gruby powrózek nasienny (1)

Rak jądra? (2)

Bóle lewego jądra (7)

Guz na wierzchu jądra. (1)

najądrza prawego i lewego jądra różnią się od siebie (13)

Ból jądra (3)

Chrząstka w najądrzu. (0)

Objawy zapalenia jąder (1)

guzik w gornej czesci lewego jadra przy najadrzu lub na nim (1)

Ból lewego jądra (1)

Żylaki powrózka nasiennego. (1)

Bóle jądra po operacjii żylaków powrózka nasiennego (3)

Ból jądra i ,,poduszka' (1)

Coś pod jądrami (5)

ból jądra (1)

Informator Medyczny » Encyklopedia » Jądro (anatomia)

Jądro (anatomia)

1. Pęcherz moczowy
2. Kość łonowa
3. Prącie
4. Ciało jamiste
5. Żołądź
6. Napletek
7. Ujście cewki moczowej
8. Esica
9. Odbytnica
10. Pęcherzyk nasienny
11. Przewód wytryskowy
12. Prostata
13. Gruczoł opuszkowo-cewkowy
14. Odbyt
15. Nasieniowód
16. Najądrze
17. Jądro
18. Moszna

Jądra (łac. testis, dosłownie – świadek, orchis, testimonium virile, grec. didymis ) – męskie narządy rozrodcze u ludzi i zwierząt.

Samce ssaków posiadają 2 jądra, które najczęściej znajdują się w mosznie – worku skórno-powięziowym, wywodzącym się ze ściany brzucha. U większości ssaków jądra są położone poza obrębem ciała, zawieszone przez powrózek nasienny w worku mosznowym. Jest to spowodowane tym, że spermatogeneza zachodzi wydajniej w temperaturach niższych niż ok. 37 stopni Celsjusza, panująca wewnątrz ciała.

Zwykle jedno jądro wisi niżej od drugiego (zazwyczaj lewe). Jest to głównie spowodowane różnicami w strukturach naczyniowych po prawej i lewej stronie.


Funkcje

Podobnie jak jajniki (których są odpowiednikami), jądra są składnikiem dwóch układów: rozrodczego (jako gonady) oraz endokrynnego (jako gruczoły dokrewne). Funkcje jąder, to:

Obie funkcje jąder, spermotwórcza i endokrynna znajdują się pod kontrolą hormonów produkowanych przez przedni płat przysadki:


Struktura i fizjologia

1 Światło kanalików krętych,
2 spermatydy,
3 spermatocyty,
4 spermatogonia,
5 komórki Sertoliego,
6 miofibroblasty,
7 komórki Leydiga,
8 naczynia włosowate

Pod wytrzymałą, włóknistą osłonką-błoną białawą (tunica albuginea), jądra zawierają bardzo delikatne kanaliki nasienne (tubuli seminiferi) kręte (contorti) i proste (recti). Kanaliki są wyłożone warstwą komórek (m.in. komórkami podporowymi-Sertolego), które od okresu dojrzewania do późnego wieku produkują plemniki. Kanaliki nasienne kręte przechodzą w kanaliki proste, tworzące sieć jądra (rete testis), z których następnie wychodzą przewody wyprowadzające, prowadzące do najądrza (gdzie nowo utworzone komórki dojrzewają), następnie do nasieniowodu (vas deferens) i dalej do przewodu wytryskowego (ductus ejaculatorius), który łączy się z ostatnim odcinkiem - cewką moczową. Pod wpływem pobudzenia seksualnego, plemniki zaczynają przemieszczać się przez przewód wytryskowy do części sterczowej cewki moczowej, skąd w czasie orgazmu są wypychane przez prostatę (dzięki skurczom mięśni) na zewnątrz prącia.

1. miąższ (łac. parenchyma),
2. śródjądrze (mediastinum testis),
3. osłonka biaława (tunica albuginea),
4. ogon najądrza (cauda epididymidis),
5. głowa najądrza (caput epididymidis),
6. powrózek nasienny (funiculus spermaticus) z tętnicą jądrowa (arteria testicularis)

Pomiędzy kanalikami nasiennymi znajdują się komórki śródmiąższowe Leydiga, które wytwarzają testosteron i inne androgeny.

Mięsień dźwigacz jądra (musculus cremaster) wchodzi w skład powrózka nasiennego. Dzięki skurczom powrózka nasiennego, wywołanym zbyt niska temperaturą, jądra są przywodzone do ciała. Rozkurcz umożliwia ich odwiedzenie. Jest to swoisty mechanizm termoregulacyjny. To zjawisko jest znane jako odruch mięśnia dźwigacza jądra. Zachodzi ono także w odpowiedzi na stres (jądra zostają podciągnięte ku ciału w celu ich ochrony podczas walki; zjawisko to wykształciło się w toku ewolucji) oraz podczas orgazmu.


Rozmiary jąder

Rozmiar jąder w stosunku do całego ciała waha się znacznie w zależności od gatunku. U ssaków poligamicznych istnieje tendencja do występowania większych jąder niż u gatunków monogamicznych. Także produkcja spermy w jądrach zwierząt poligamicznych jest większa, co tłumaczy się dostosowaniem do zwiększonej konkurencji.

U zdrowych, dorosłych Europejczyków objętość jąder waha się od około 12 cm³ do 30 cm³, a średnia objętość wynosi 18 cm³[1]. Pomiaru u dorosłych dokonuje się następującymi metodami: (1) porównując jądra z elipsoidami o znanych rozmiarach (orchidometr Pradera) lub (2) mierząc długość, szerokość i głębokość przy pomocy linijki, suwmiarki lub metody USG. Objętość jest wtedy obliczana, przykładowo ze wzoru dla elipsoid: π/6 × długość × szerokość². Zazwyczaj prawe i lewe jądra posiadają podobne rozmiary. Jądra są w pewnym stopniu elastyczne. Krótkotrwałe, bezpośrednie działanie czynnika uszkadzającego lub poddanie ich niekorzystnym warunkom, na przykład wyższej temperatury niż do której są przystosowane, może spowodować ich obkurczenie. Taki sam efekt wywołuje podanie hormonów steroidowych. Natomiast stymulacja funkcji jąder poprzez hormony gonadotropowe może spowodować zwiększenie ich rozmiarów.


Kwestie zdrowotne

Jądra są bardzo czułe na wszelkie urazy. Najważniejsze choroby jąder:

  • zapalenie jąder (orchitis)
  • rak jąder i inne nowotwory
  • zgromadzenie przejrzystego płynu wokół jąder (wodojądrze, hydrocele testis)
  • zapalenie najądrza (epididymitis)
  • skręt powrózka nasiennego
  • varicocele – obrzmiały splot żylny jądrowy, występujący zazwyczaj po stronie lewego jądra

Usunięcie jednego lub obu jąder to kastracja (orchidectomia).


Dodatkowe obrazy


Przypisy

  1. Eberhard Nieschlag, Hermann Behre: Andrology : Male Reproductive Health and Dysfunction. Springer, s. 92. ISBN 978-3-540-67224-1. 

Bibliografia

  1. Wojciech Sawicki: Histologia dla studentów medycyny. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 1997, ss. 453-470. ISBN 83-200-2088-3. 

Zobacz też



Tekst udostępniany na licencji Creative Commons.
Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/J%C4%85dro_(anatomia)

Artykuły Wikipedii dotyczące medycyny, weterynarii i tematów pokrewnych nie mogą być traktowane jako porada medyczna ani jako opinia medyczna w przypadku jakiegokolwiek problemu zdrowotnego lub sposobu leczenia. Nawet jeżeli opis zawarty w artykule jest zgodny z aktualną wiedzą medyczną, może nie mieć zastosowania do konkretnego przypadku chorobowego, objawów czy terapii.

książki

Kliniczna endoskopia przewodu pokarmowego, tom 2 Kliniczna endoskopia przewodu pokarmowego, tom 2
 
Radiologia pediatryczna Radiologia pediatryczna
 
Choroby nerek i pęcherza Choroby nerek i pęcherza
 
Jak leczyć zapalenie stawów bez lekarstw Jak leczyć zapalenie stawów bez lekarstw
 
Jak leczyć zapalenie stawów bez lekarstw wyd.2 Jak leczyć zapalenie stawów bez lekarstw wyd.2
 
Wybrane zagadnienia z nefrologii dziecięcej Wybrane zagadnienia z nefrologii dziecięcej
 
Nietrzymanie moczu u dzieci i dorosłych Nietrzymanie moczu u dzieci i dorosłych
 
Biegunki i zaparcia Biegunki i zaparcia