informator medyczny

Inkrementalny współczynnik efektywności kosztów (ang. incremental – cost-effectiveness ratio, zwany często współczynnikiem ICER) – oznacza koszt interwencji medycznej (zabiegu operacyjnego, badania laboratoryjnego, porady specjalistycznej itp.), który skutkuje pozytywnym efektem zdrowotnym. Ze względu na ograniczone fundusze w służbie zdrowia, współczynnik ten jest bardzo pomocny w podejmowaniu decyzji nad sensem finansowania danej procedury medycznej, na przykład badań przesiewowych lub refundacji leku.

Wyliczanie kosztów i zysków

Wyliczanie kosztów jest łatwiejsze – oznacza całkowity monetarny koszt danej procedury medycznej, zazwyczaj ze strony ubezpieczyciela. Uwzględnianie szerszego, społecznego kontekstu kosztów jest dyskusyjne. Ze względu na różne koszty pracy pracowników służby zdrowia w różnych krajach należy odnosić się z rezerwą do współczynników ICER powstałych w badaniach w innych państwach.

Analiza zysków odbywa się najczęściej metodą zyskanych lat życia lub – najlepiej – zyskanych punktów QALY (ilość lat życia skorygowana jego jakością).

ICER oznacza całkowity koszt zyskania jednego QALY. Przykładowo, analizowane badanie przesiewowe o czułości 50% i swoistości 100% kosztuje 20 USD. Częstość występowania poszukiwanej choroby w populacji wynosi 1 na 5000, a osoby chore żyją o 25 lat krócej. Wyliczenie: 5 000 (konieczna populacja dla znalezienia jednej osoby chorej) * 2 (poprawka na czułość badania) * 20 (koszt badania jednej osoby) / 25 (zyskane lata życia); tak więc w tym wypadku koszt zyskanego jednego roku życia wynosi 8 000 USD. Dla ułatwienia obliczeń założono, że wykrycie choroby jest równoznaczne z jej całkowitym wyleczeniem bez żadnych dodatkowych kosztów.

Przykłady wartości ICER

Przedstawiono tutaj bezpośrednie koszty przedłużenia życia o jeden rok ze strony społeczeństwa. Badanie dotyczy USA.

• porada nikotynowa u kobiet w ciąży – 0 USD
• stosowanie beta blokera u chorych po zawale serca – 850 USD
• dializa – 51 000 USD

Mediana pojedynczej interwencji medycznej wydłużającej życie o rok wynosiła w Stanach Zjednoczonych 19 000 dolarów^[1].

ICER a finansowanie procedur medycznych

Współczynnik ICER pomaga podejmować decyzje dotyczące refundacji jakiejś procedury medycznej, a więc dotyczące jej opłacalności. Uogólniając, w większości krajów rozwiniętych za próg opłacalności zyskania 1 QALY przyjmuje się 50 000 dolarów lub koszt jednego roku dializ chorego na schyłkową niewydolność nerek.

Powszechnie uważa się, że podejmowanie decyzji dotyczących finansowania procedur medycznych na podstawie próby wyceny roku życia ludzkiego jest nieetyczne, ponieważ ludzkie życie jest bezcenne.

Przypisy

1. ↑ Tengs TO., Adams ME., Pliskin JS., Safran DG., Siegel JE., Weinstein MC., Graham JD. Five-hundred life-saving interventions and their cost-effectiveness.. „Risk analysis: an official publication of the Society for Risk Analysis”. 3 (15), ss. 369–90, czerwiec 1995. PMID 7604170. 

Źródła

• Piotr Gajewski, Roman Jaeschke, Jan Brożek: Podstawy EBM czyli Medycyny opartej na danych naukowych: dla lekarzy i studentów medycyny. Kraków: Medycyna Praktyczna, 2008. ISBN 978-83-7430-167-1. 
• Reguły decyzyjne w ocenie ekonomicznej programów zdrowotnych