informator medyczny

Głodówka lecznicza to metoda stosowana w medycynie alternatywnej polegająca na okresowym całkowitym zaniechaniu spożywania wszelkich pokarmów (przyjmuje się tylko płyny). Z medycznego punktu widzenia nie jest to metoda korzystna i prowadzona nieumiejętnie lub zbyt długo może stanowić zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia głodującego. Według propagatorów tej metody ma ona prowadzić do pewnego rodzaju oczyszczenia organizmu, na skutek pozbawienia organizmu bieżących dostaw pożywienia, zmuszając go do przestawienia się na zgromadzone zapasy.

W trakcie głodówki początkowo dochodzi do spalenia zapasów glikogenu w wątrobie. Następnie spalaniu ulegają tłuszcze oraz białka. Organizm rozpoczyna syntezę glukozy na drodze glukoneogenezy, w której wykorzystywane są zgromadzone w organizmie aminokwasy. Tłuszcze ulegają procesowi spalaniu w procesie β-oksydacji. Na skutek przedłużającej się głodówki zwiększa się spalanie aminokwasów pochodzących z rozkładu białek krwi i tkanki mięśniowej. Zwiększa się znacznie ryzyko wystąpienia hipoglikemii, na którą szczególnie wrażliwa jest tkanka nerwowa. Zwiększony rozpad triacylogliceroli, wzrost stężenia wolnych kwasów tłuszczowych we krwi oraz nasilona ketogeneza prowadzą do wzrostu stężenia ciał ketonowych, konsekwencją czego może być kwasica ketonowa.

Rodzaje głodówek

Istnieje kilka odmian głodówek – poza całkowitym pozbawieniem organizmu pożywienia, stosuje się również dietę sokową (podczas której dziennym pożywieniem jest jedynie ok. 2 litrów świeżych soków) lub "quasi-głodówki" polegające na wielkim, jednak nie całkowitym ograniczeniu spożycia pokarmów stałych (np. kilka owoców dziennie).

Niektórymi odmianami głodówki są:

• Głodówka kaskadowa (naprzemienne głodowanie z okresami powrotu do żywienia)
• Głodówka urynowa (pijemy własny mocz, zwiększa szybkość oczyszczania organizmu, zobacz teź urynoterapia)
• Głodówka na sucho (zalecana nie dłużej niż 7 dni, nie spożywamy pokarmów ani żadnych płynów)

Technika

Stosuje się głodówki lecznicze o różnym czasie trwania - od jednego do siedmiu, dziesięciu dni, a nawet dłuższe.

Bardzo ważne jest prawidłowe przygotowanie organizmu do głodówki - już na dwa tygodnie przed planowanym oczyszczaniem organizmu należy pamiętać o odstawieniu pokarmów mięsnych i cukru w formie słodyczy. Bardzo wskazane jest natomiast spożywanie dużych ilości warzyw i owoców. Chodzi o to, by powoli przyzwyczaić organizm do funkcjonowania na mniejszych dawkach pożywienia. Również po zakończeniu głodówki należy bardzo pilnować swojej diety. Niewskazane jest proste powrócenie do złych nawyków żywieniowych sprzed kuracji. Po tak długim okresie postu dość łatwo jest jednak kontrolować jakość i ilość spożywanego jedzenia - żołądek skurczony po głodówce nie domaga się już tak wielkich porcji. Głodówka powinna być częścią zdrowego trybu życia, a nie tylko okresowym wysiłkiem, niweczonym potem przez powrót do nadmiernego spożywania pokarmów.

Jednym z najważniejszych warunków dobrze przeprowadzonej głodówki jest lewatywa.

Głodówka a odchudzanie

Głodówka pozwala stracić wagę w szybkim czasie (w zależności od źródła: 450 g - 1 kg dziennie lub 10% masy ciała w ciągu miesiąca), indywidualne spadki wagi są jednakże silnie uzależnione od indywidualnych cech organizmu, zapasów tłuszczu zgromadzonych w ciele, dotychczasowego stylu odżywiania, jak również aktywności fizycznej danej osoby. Głodówka stosowana w odchudzaniu ma małą skuteczność bez zmienienia diety po niej. Początkowa utrata wagi na poziomie 1 kg dziennie jest wynikiem utraty wody w organizmie, także po powrocie do odżywiania szybko jest odrabiana.

Szkodliwość

Oficjalne stanowisko specjalistów lekarzy nie zaleca stosowania głodówki, ponieważ w części przypadków może prowadzić do pogorszenia stanu zdrowia. Z medycznego punktu widzenia groźnym powikłaniem po odbyciu głodówki, oprócz kwasicy nerkowej, wydaje się również zwiększenie wchłaniania szkodliwych substancji w jelitach, na skutek zwolnienia perystaltyki jelit. Dodatkowo długotrwały brak pokarmu prowadzi do zaniku kosmków jelitowych, skutkiem czego jest przejściowy zespół złego wchłaniania po przywróceniu spożywania pokarmów. Istotne jest, by osoby nie będące w pełni zdrowe skonsultowały planowaną głodówkę z lekarzem, niektóre schorzenia bowiem wykluczają całkowicie możliwość stosowania tej metody.

Natomiast w przeszłości zarówno twórcy współczesnej medycyny, jak i filozofowie czy matematycy stosowali często głodówki dla zachowania zdrowia i wzmocnienia siły ducha. Należeli do nich m.in.: Pitagoras, Sokrates, Awicenna.

Powstrzymywanie się od spożywania pokarmów jako metoda leczenia znane jest od stuleci. Starożytne teksty, które zachowały się do naszych czasów potwierdzają stosowanie głodówek przez medyków chińskich, tybetańskich, indyjskich, perskich, babilońskich, arabskich, żydowskich, greckich oraz rzymskich. Sławny filozof i matematyk Pitagoras stosował kilka razy w roku głodówki 10-dniowe, a zdarzało mu się też parokrotnie powstrzymywać od jedzenia 40 dni. Swoje postępowanie motywował chęcią pobudzenia ducha i nabrania sił. Ojciec medycyny, Hipokrates nic nie podawał choremu do ust, aż pojawiły się pierwsze symptomy poprawy zdrowia. Rzymski lekarz - Galen (notabene twórca nauki o lekach) - oficjalnie głosił, że okresowe powstrzymywanie się od pokarmów równomiernie oczyszcza całe ciało. Arabski uczony Awicenna (X/XI w.), autor traktatu stanowiącego przez wiele następnych stuleci podstawę europejskiej medycyny, leczenie głodem uważał za jedną z najważniejszych metod terapeutycznych.

Zobacz też

• płukanie jelit
• niejedzenie