Tagi

spadek podeszly organizm specjalizacja zmniejszyc gerontologia starzec geriatryczny receptor geriatria

Fora dyskusyjne

Oddawanie krwi - jakieś wady ? (1)

Tabletki na oczy (2)

Interpretacja wyników (5)

hipoglikemia jak to się dzieje? (1)

Nadżerki na dziąsłach (1)

Czyżby cukrzyca? (2)

Interpretacja wyników (1)

Jakie badania po tatuazu? (4)

wysoka temperatura, wilgotnosc itd. skutki uboczne? (1)

Klacid Uno (3)

Alkohol (1)

skaleczenia nie chcą się goić. (6)

Soja a+e, soyfem dla młodej osoby (0)

Złamana żuchwa (3)

Dziwne zmarszczki (17)

Geriatria

Geriatria – dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami wieku podeszłego. Historycznie wywodzi się z interny, jako "królowej nauk medycznych", ale aktualnie obejmuje również inne zagadnienia związane ze schorzeniami wieku podeszłego, czerpiąc z m.in. z medycyny rodzinnej, neurologii czy psychiatrii. Geriatrii nie należy mylić z gerontologią, która jest nauką o procesach starzenia się.

Pierwsze oznaki starzenia występują w wieku już 30-40 lat, zaś prawnie granicę dostępu do świadczeń na świecie ustalono na 60 lat, w Polsce na 65.

Geriatria w Polsce po roku 1990[1] jest w dramatycznym regresie, przykładowo w Polsce łóżek szpitalnych dedykowanych kompleksowej opiece osób w podeszłym wieku jest zaledwie około 500 (z czego połowa na Śląsku), a np. w samej Belgii nie porównując jakości: 7500 co stanowi i tak o 1/3 za mało.[2]

Wraz z procesem starzenia się organizmu w ciele i psychice zachodzą charakterystyczne zmiany. Rozwijają się choroby wieku starczego takie jak choroba Alzheimera, Parkinsona czy nadciśnienie tętnicze. Następują również zmiany w fizjologii, takie jak:

  • zanik komórek funkcjonalnie czynnych różnych narządów i zastępowanie ich przez tkankę łączną (stłuszczenie wątroby);
  • przekształcenie budowy i czynności skóry prowadzące do osłabienia jej roli jako bariery ochronnej organizmu;
  • spadek podstawowej przemiany materii ze 100% w wieku 40 lat do ok. 80% powyżej 80 roku życia, upośledzenie czynność wątroby, spadek aktywności enzymów;
  • procentowy wzrost zawartości tłuszczu w organizmie, a spadek zawartości wody;
  • spadek przepływu nerkowego osocza ze 100% w wieku ok. 30 lat do ok. 50% powyżej 80 roku życia; zmniejsza się też przepływ krwi przez inne narządy;
  • obniżenie kwasowości soku żołądkowego;
  • zmniejszenie perystaltyki jelitowej;
  • zmniejszenie powierzchni całkowitej błon śluzowych przewodu pokarmowego a co za tym idzie zmniejsza się wchłanianie z jelit;
  • obniżenie stężenia albumin w osoczu.

Zmiany te mają swoje konsekwencje kliniczne, gdyż w istotnym stopniu wpływają na farmakoterapię pacjentów geriatrycznych. Osoby starsze są bardziej wrażliwe na leki, częściej występują u nich działania niepożądane. Zmiany wzajemnych proporcji tłuszczu i wody w organizmie zmieniają parametry farmakokinetyczne leków – powodują, że leki rozpuszczalne w wodzie osiągają wyższe stężenia niż u zwykłych pacjentów, natomiast leki rozpuszczalne w tłuszczach pozostają w organizmie dłużej. Zmniejszenie poziomu albumin w osoczu powoduje silniejszą konkurencję leków o miejsca wiążące w białkach osocza, co skutkuje zwiększeniem efektu wypierania leków z połączeń z białkami. Zwiększa to ryzyko wystąpienia interakcji między lekami oraz powoduje ich cięższy przebieg. W związku z tym dawkowanie leków dla pacjentów w wieku podeszłym powinno być indywidualnie dobierane, tak aby uwzględniać aktualny stan chorego i możliwe interakcje z innymi przyjmowanymi lekami.
Niektóre leki mogą być u pacjentów starszych mniej skuteczne, gdyż z wiekiem receptory (np. receptor adrenergiczny) stają się mniej wrażliwe na pobudzenie. Jednocześnie z powodu obniżenia masy poszczególnych narządów zmniejszeniu ulega też liczba receptorów. Przy tej samej dawce leku, ilość substancji czynnej przypadająca na jednostkowy receptor jest większa – łatwiej więc o względne wysycenie receptorów, co ujawniać się może efektami przedawkowania oraz wzrostem działania toksycznego.

Problemy medycyny geriatrycznej wynikają nie tylko z fizjologicznych zmian jakie zachodzą w organizmie wraz z upływem lat. Istotny problemem jest również powszechna w tej grupie wiekowej polipragmazja, czyli przyjmowanie jednocześnie wielu leków.

Prawidłowa opieka geriatryczna powinna uwzględniać, że pacjenci często mają trudność w zrozumieniu wskazówek lekarza i źle przyjmują ordynowane leki. Powinno się kontrolować jakie i ile leków przyjmuje pacjent.


Specjalizacja lekarska

Geriatra – lekarz specjalista, zajmujący się leczeniem osób w wieku podeszłym (powyżej 60–65 roku życia).

Klasyfikacja wiekowa pacjentów jest różna w różnych krajach, wiekiem granicznym jest 60. rok życia. W Polsce przyjęto jako wiek graniczny 65 rok życia.

Geriatria (medycyna wieku podeszłego) to w wielu państwach świata, w tym w Polsce, odrębna specjalność medyczna, analogicznie do pediatrii (medycyny wieku rozwojowego).

W Polsce wyspecjalizowanych było (stan na lipiec 2007) 174 lekarzy, z czego czynnych zawodowo było 120, a tylko 70 pracowało zgodnie ze specjalizacją[1].

Specjalizacja szczegółowa w zakresie geriatrii możliwa jest do uzyskania po uzyskaniu wcześniejszych specjalizacji w zakresie chorób wewnętrznych lub medycyny rodzinnej lub medycyny ogólnej lub neurologii[3].

Najwięcej placówek geriatrycznych w Polsce znajduje się na terenie województwa śląskiego i małopolskiego[4].

Organizacjami zawodowymi lekarzy geriatrów są Kolegium Lekarzy Specjalistów Geriatrii w Polsce i Sekcja Geriatryczna Polskiego Towarzystwa Lekarskiego. Osoby zainteresowane geriatrią i gerontologią zrzesza Polskie Towarzystwo Gerontologiczne.


Zobacz też


Przypisy

  1. 1,0 1,1 J. Derejczyk, B. Bień, J. Kokoszka-Paszkot, J. Szczygieł: Gerontologia i geriatria w Polsce na tle Europy – czy należy inwestować w ich rozwój w naszym kraju? (pol.). Gerontologia Polska. [dostęp 5 października 2009].
  2. Kopacz: będą zmiany wycen świadczeń w geriatrii Gazeta Prawna, 2009-05-29
  3. Program specjalizacji w geriatrii (pol.). Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego. [dostęp 5 października 2009].
  4. Wywiad z dr hab. med. Barbarą Bień (pol.). Biuletyn Okręgowej Izby Lekarskiej w Białymstoku. [dostęp 5 października 2009].


Tekst udostępniany na licencji Creative Commons.
Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Geriatria

Artykuły Wikipedii dotyczące medycyny, weterynarii i tematów pokrewnych nie mogą być traktowane jako porada medyczna ani jako opinia medyczna w przypadku jakiegokolwiek problemu zdrowotnego lub sposobu leczenia. Nawet jeżeli opis zawarty w artykule jest zgodny z aktualną wiedzą medyczną, może nie mieć zastosowania do konkretnego przypadku chorobowego, objawów czy terapii.

książki

Hormonoterapia raka piersi Hormonoterapia raka piersi
 
Rak piersi Rak piersi
 
Stany nagłe w okulistyce Stany nagłe w okulistyce
 
Choroby wieku podeszłego Choroby wieku podeszłego
 
Fizjoterapia w geriatrii Fizjoterapia w geriatrii
 
Wybrane zagadnienia z pielęgniarstwa geriatrycznego Wybrane zagadnienia z pielęgniarstwa geriatrycznego
 
Zachować młodość. Diety i styl życia hamujące procesy starzenia Zachować młodość. Diety i styl życia hamujące procesy starzenia
 
Andropauza Andropauza