informator medyczny

Etylomorfina, dionina (farm. Aethylmorphinum hydrochloricum, Ethylmorphini hydrochloridum, syn. Dioninum) – organiczny związek chemiczny, pochodna etylowa morfiny (etylowana grupa hydroksylowa 3-OH przy pierścieniu benzenowym). Znajduje zastosowanie w lecznictwie w postaci chlorowodorku (chlorowodorek 3-etoksy-6-hydroksy-4,5-epoksy-N-metylomorfinonu). Podany doustnie chlorowodorek etylomorfiny wchłania się dobrze z przewodu pokarmowego. Związek wykazuje właściwości zbliżone do pozostałych pochodnych alkaloidów fenantrenowych (morfiny, kodeiny, dihydrokodeiny). Wykazuje silniejsze od kodeiny i słabsze od morfiny działanie przeciwbólowe i przeciwkaszlowe. Wykazuje także działanie uspokajające. Związek zastosowany miejscowo wykazuje działanie drażniące. Obecnie stosowany jako silny środek przeciwkaszlowy, znacznie rzadziej jako środek przeciwbólowy (w bólach różnego pochodzenia; jednak w terapii paliatywnej bólów nowotworowych ustępuje miejsca innym środkom, m.in. fentanylowi, morfinie). Ponadto rzadko miejscowo w okulistyce, w leczeniu owrzodzeń rogówki, w zapaleniu tęczówki, wysiękach wewnątrzgałkowych ciała szklistego i jaskrze. Wg Farmakopei Polskiej: dawka maksymalna jednorazowa: 0,05 g, dawka maksymalna dobowa: 0,15 g, krople do oczu: 1% – 3%.

Preparaty

• Aethylmorphinum hydrochloricum (Dioninum) 5 g – subst. do receptury aptecznej / Teva Polska, Kutno.

Przypisy

1. ↑ ^{1,0 1,1} Etylomorfina (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski. [dostęp 2011-06-21].
2. ↑ Etylomorfina – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
3. ↑ ^{3,0 3,1} Etylomorfina – karta leku (DB01466) (ang.). DrugBank.
4. ↑ ^{4,0 4,1} Etylomorfina (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine. [dostęp 2010-08-18].
5. ↑ Etylomorfina (ang.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2011-06-21].

Bibliografia

• Farmakopea Polska V, t.II – 1993 r. / Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne
• Farmakopea Polska VIII
• Leksykon Leków, Tadeusz Lesław Chruściel, Kornel Gibiński, PZWL 1991
• Vademecum Polfa / PZWL, Warszawa 1972 r.
• Poradnik Terapeutyczny, red. Piotr Kubikowski, wyd. II – PZWL 1969 r., wyd. III – PZWL 1975 r.
• Farmakologia, Podstawy farmakoterapii / Piotr Kubikowski, Wojciech Kostowski – PZWL 1979
• Ćwiczenia z receptury, Leszek Krówczyński – Wydawnictwo UJ, Kraków 2000
• Jan Kazimierz Podlewski: Leki współczesnej terapii. Warszawa: Split Trading, wydania z lat 1996–2008. ISBN 83-85632-70-0.