informator medyczny

Ciąża wielopłodowa (pot. ciąża mnoga) – ciąża występująca w przypadku jednoczesnego rozwoju wewnątrz macicy więcej niż jednego zarodka. U człowieka, u którego zwykle rozwija się jeden płód w ciąży jednopłodowej, najczęstszym typem tego rodzaju ciąży jest ciąża dwupłodowa nazywana ciążą bliźniaczą.

Ciąże wielopłodowe dzielą się na:

• Monozygotyczne – w której dochodzi do rozdzielenia zygoty na dwa lub więcej oddzielnych zarodków. Wieloraczki takie są takiej samej płci, mają ten sam materiał genetyczny, są prawie identyczne i mają w okresie rozwoju wspólne łożysko. Podział ten może dokonać się na różnym etapie rozwoju. W przypadku bliźniąt monozygotycznych rozdzielenie, które następuje po 13. dniu ciąży doprowadza najczęściej do powstania tzw. zroślaków.

• Polizygotyczne – które są skutkiem zapłodnienia dwóch (wówczas jest to ciąża dizygotyczna) lub więcej komórek jajowych. Ciąże mnogie polizygotyczne występują znacznie częściej podczas leczenia bezpłodności poprzez stymulację hormonalną jajeczkowania. Najczęściej do zapłodnienia dochodzi w trakcie jednego stosunku płciowego. W niektórych przypadkach może dojść do zapłodnienia na skutek kilku oddzielnych stosunków płciowych (tzw. nadpłodnienie – łac. superfecundatio), co umożliwia urodzenie z jednej ciąży dwóch lub większej ilości dzieci posiadających osobnych ojców. Innym, teoretycznym typem ciąży polizygotycznej jest dodatkowe zajście w ciążę podczas ciąży (łac. superfetatio) w następstwie kolejnej owulacji. Większość autorytetów uważa, że domniemane przypadki dodatkowego zapłodnienia wynikają z nierównomiernego wzrostu płodów pochodzących z zapłodnienia z tego samego okresu^[1].

Często spotykanym zjawiskiem jest obumarcie jednego z zarodków (rzadziej płodów) konsekwencją czego jest zredukowanie ciąży mnogiej do ciąży pojedynczej.

Ogólną ocenę prawdopodobieństwa występowania ciąż mnogich u ludzi określa reguła Hellina^[2]:

• bliźnięta = (a) = 1:80
• trojaczki = (a²) = 1:80²
• czworaczki = (a³) = 1:80³
• pięcioraczki = (a⁴) = 1:80⁴

itd.

Powikłania

W ciąży wielopłodowej występują te same powikłania, co w ciąży z płodem pojedynczym, ale są znacznie częstsze. Ponadto występują powikłania charakterystyczne tylko dla tego rodzaju ciąż:

• rozbieżny wzrost wewnątrzmaciczny płodów
• zgon wewnątrzmaciczny jednego z płodów (w ultrasonografii tzw. zespół znikającego bliźniaka)
• współistnienie ciążowej choroby trofoblastycznej i żywego płodu
• powikłania ciąży jednokosmówkowej:
  • zespół przetoczenia krwi między płodami (TTTS)
  • zespół odwróconej perfuzji tętniczej (TRAPS)

Rekordy

Za światowy rekord odnotowany do tej pory uchodziła ciąża składająca się z 12 płodów^[3], jednakże informacja ta nie została uznana za prawdziwą^[4].

Przypisy

1. ↑ F. Gary Cunningham, J. G. Williams: Williams obstetrics. New York: McGraw-Hill, 2001. ISBN 978-0838596470. 
2. ↑ Grzegorz H Bręborowicz, Beata Banaszewska: Położnictwo i ginekologia. T. 1, Położnictwo. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2007, ss. 131–132. ISBN 978-83-200-3540-7 (t. 1). 
3. ↑ WP.PL – Urodzi dwunastoraczki!
4. ↑ onet.pl – 34-latka kłamała w sprawie mnogiej ciąży