Powiązane leki
(opisy)

HiB Titer (Vaccinum haemophili influenzae B)

Oranex (Azithromycinum)

Meningitec (Vaccinum meningococcale classic C coniugatum)

NeisVac-C (Vaccinum meningococcinum)

Act-HIB (Vaccinum haemophili stripe b coniugatum)

Hiberix (Vaccinum haemophili influenzae B)

Esberitox N

Selamer (Somnosi microcephali oleum)

Streptomycinum (Streptomycinum)

Daraprim (Pyrimethaminum)

Tagi

zwierze zakazic drobnoustroj organizm wywolac zakazny lista patogen zagrozic odpornosc

Fora dyskusyjne

Krótki rękawek na mróz (1)

ptasia gruzlica cd (2)

Zapalenie zatok w trakcie kuracji antybiotykowej (1)

CHLAMYDIA (0)

Nieświeży oddech (3)

ureaplasma urealyticum (2)

Patogenna bakteria a psychiczne nastawienie (2)

Wścieklizna (3)

co to za bakteria? (3)

jak zakraplac krople? (1)

Wymaz z oka (0)

problem z pecherzem (1)

WZW C (14)

Liszajec Zakaźny (1)

Wyniki morfologii krwi (4)

Informator Medyczny » Encyklopedia » Choroby zakaźne

Choroby zakaźne

Choroby zakaźne, choroby infekcyjne – grupa chorób ludzi, zwierząt i roślin, będących następstwem zakażenia ustroju czynnikiem zakaźnym i złamania sił odpornościowych organizmu (lub w odwrotnej kolejności) lub obecności w organizmie bioaktywnych toksyn (jadów) drobnoustrojów.

Do niedawna mianem choroby zakaźnej określano choroby wywoływane także przez robaki (np. owsica), pierwotniaki (np. malaria) i małe stawonogi (np. wszawica). Obecnie te choroby nazywane są chorobami pasożytniczymi.

Choroba zakaźna, która może łatwo przenosić się pomiędzy organizmami (czy to ludzkimi czy zwierzęcymi) w sposób pośredni lub bezpośredni nosi nazwę choroby zaraźliwej.


Czynnik etiologiczny i postacie

Przyczyną chorób zakaźnych mogą być następujące czynniki etiologiczne:

  • wiroidy zakażające tylko rośliny
  • wirusy
  • priony
  • bakterie (w tym riketsje)
  • grzyby

Zdolne do wywołania choroby są jednak tylko niektórzy przedstawiciele wymienionych grup. W dużej części zależy to od zdolności do wywołania choroby danego patogenu, a także od odporności własnej pacjenta, dawki i wirulencji czynnika zakaźnego oraz wpływu dodatkowych czynników. W obecnych czasach, gdy AIDS występuje epidemicznie, a część zakażeń powodowana jest przez pewne działania medyczne (zakażenia jatrogenne, np. przez obniżanie odporności organizmu przy przeszczepach) niemożliwym jest określenie ściśle grupy patogennych drobnoustrojów.

Powszechnie stosowany jest podział na:

Dokładniejszy podział na krętkowice, chlamydiozy itd. jest mało powszechny.

Zaproponowany tu podział nie jest jednym słusznym, jest jednak najpopularniejszy (w literaturze fachowej bardzo rzadko proponowany jest inny) i pozwala zaklasyfikować każdą chorobę do jednej z grup.

Droga szerzenia

Rezerwuarem zarazków (pierwsze ogniwo łańcucha epidemiologicznego) jest najczęściej organizm chory (np. w przypadku ospy prawdziwej człowiek, gruźlicy – zwierzę lub człowiek, mozaiki tytoniowej – roślina) lub nosiciel (np. w przypadku duru brzusznego). Rzadziej źródłem zakażenia jest materia nieożywiona (np. gleba jest źródłem tężca).

Do zakażenia jakiegoś organizmu może dojść różnymi drogami (II ogniwo), co niekoniecznie wiąże się z wywołaniem choroby, gdyż drobnoustroje chorobotwórcze mogą zostać zwalczone przez układ odpornościowy, wywołać nosicielstwo, itp.

Możliwe jest także przeniesienie czynnika etiologicznego na osobniki z tego samego gatunku lub między gatunkami (III ogniwo). Przeniesienie patogenu na inny gatunek, np. w przypadku wścieklizny u ludzi, może być "ślepą uliczką" dla wywołujących tę chorobę RNA-wirusów.


Objawy i rozpoznawanie

Objawy chorób zakaźnych są różne, a mówiąc dokładniej, są zależne od patogenu i stanu chorego. Większość chorób zakaźnych cechuje gorączka, choć nie jest to regułą (np. botulizm).
W rozpoznaniu dużą uwagę przywiązuje się do:


Leczenie

Stosuje się leczenie przyczynowe nakierowane na hamowanie patogennych cech drobnoustrojów i dezaktywację toksyn pochodzenia biologicznego. Największe znaczenie na tym polu mają chemioterapeutyki, takie jak: antybiotyki, sulfonamidy, leki przeciwwirusowe, antytoksyny, a także niekiedy fagi. Stosuje się także leczenie objawowe mające na celu poprawę sił pacjenta.

Leczeniem rzadko występujących chorób zakaźnych, AIDS, zakażeń HBV i HCV, neuroinfekcji zajmują się lekarze chorób zakaźnych.


Profilaktyka

Profilaktyka chorób zakaźnych polega zasadniczo na unieszkodliwieniu źródeł zakażenia, ograniczaniu mechanizmów i dróg szerzenia, unikaniu wytwarzania lekooporności przez drobnoustroje, wzroście odporności populacji. Praktycznie sprowadza się to do:

  • izolacji (o ile jest w ogóle konieczna) i leczeniu ludzi chorych i nosicieli
  • poddawania kwarantannie zwierząt, osób i mienia podejrzanego o zakażenie/skażenie
  • izolacji, leczenia i przeprowadzania ubojów sanitarnych wśród zwierząt
  • kontrolowania osób pracujących z żywnością
  • przetwarzania żywności i wody
  • kontroli epidemiologicznej ludzi, zwierząt, ujęć wody itd.
  • używania sterylnego sprzętu medycznego
  • utylizacji jednorazowego sprzętu medycznego
  • przeprowadzania zabiegów dezynfekcyjnych
  • przestrzegania higieny osobistej
  • używania środków ochrony osobistej
  • prowadzenia szczepień i (historycznej już) wariolizacji
  • dobierania antybiotyków na podstawie antybiogramów

Choroby zakaźne jako broń biologiczna

Część chorób zakaźnych (wąglik, dżuma, botulizm, ospa prawdziwa i inne) może być użyta jako broń biologiczna.


Historia

Choroby zakaźne towarzyszyły życiu od samego początku, choć w dziejach Ziemi są zjawiskiem stosunkowo młodym. Na szczątkach pierwotnych ryb paleopatolodzy stwierdzili próchnicę zębów. Najwcześniejsze odkrycia archeologiczne, świadczące o tym, że ludzie chorowali na choroby infekcyjne, datuje się na okres plejstocenu, jednak największy rozwój przypadł na neolit, wywołany przez rozwój rolnictwa i hodowli zwierząt (osiadły tryb życia).

Opisy chorób zakaźnych, proponowane leczenie i profilaktyka pojawiały się już w Starożytnych Chinach, a także później w Księgach Hipokratesa. Już w tamtych i późniejszych czasach, mimo powszechności teorii samorództwa, prawidłowo wskazywano niektóre metody walki z tymi schorzeniami, np. izolację chorych. Odkrycie przez Leeuwenhoek'a bakterii niewiele w tej kwestii zmieniło. Dopiero w 1796 roku w Europie (w Chinach metoda znana kilka wieków przed naszą erą) pojawiła się pierwsza szczepionka.

W 1892 niemiecki bakteriolog Robert Koch przedstawił zestaw postulatów, zwanych postulatami Kocha, które głosiły:

  • patogen musi zostać wyizolowany z zainfekowanego organizmu i mieć związek ze zmianami patologicznymi
  • patogen wyizolowany od osoby chorej musi wywołać tą samą chorobę po zakażeniu nim zdrowego człowieka lub zwierzęcia
Nie zawsze ten postulat jest słuszny: swoisty patogen dla ludzi nie wywoła choroby u świnek morskich i vice versa
  • Zarazek musi zostać ponownie wyizolowany od doświadczalnie zakażonego organizmu

Krokiem milowym okazały się prace Louisa Pasteura: obalenie samorództwa, pasteryzacja, szczepionka przeciw wściekliźnie i inne. Największe jednak, pole walki z chorobami zakaźnymi powstało po odkryciu przez A. Fleminga i jego współpracowników pierwszego na świecie antybiotyku.

W XX i XXI wieku w krajach rozwiniętych opanowano większość chorób zakaźnych, jednak poważnym problemem stały się oporne na działanie antybiotyków szczepy drobnoustrojów, a także pojawiające się nowe schorzenia wywoływane przez nieznane lub nierozpoznane do tej pory patogeny.

Od lat 80. XX wieku w wielu krajach rozprzestrzeniły się zakażenia ludzkim wirusem upośledzenia odporności (HIV), innym zagrożeniami które stały się poważnym zagrożeniem pod koniec XX wieku to wariant choroby Creutzfeldta-Jakoba i SARS.

Należy zauważyć, że w związku z zagrożeniami aktami bioterroryzmu na nowo może pojawić się zagrożenie zachorowaniami na choroby zakaźne, które dawno zostały opanowane, np. wąglik czy ospa.

Zgony z powodu schorzeń zakaźnych i pasożytniczych stanowią ok. 25% wszystkich zgonów na Ziemi. Nadal nierozwiązanymi problemami w skali globalnej są: gruźlica, schistosomatoza i malaria.


Lista chorób zakaźnych



Tekst udostępniany na licencji Creative Commons.
Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Choroby_zaka%C5%BAne

Artykuły Wikipedii dotyczące medycyny, weterynarii i tematów pokrewnych nie mogą być traktowane jako porada medyczna ani jako opinia medyczna w przypadku jakiegokolwiek problemu zdrowotnego lub sposobu leczenia. Nawet jeżeli opis zawarty w artykule jest zgodny z aktualną wiedzą medyczną, może nie mieć zastosowania do konkretnego przypadku chorobowego, objawów czy terapii.

książki

Podstawy mikrobiologii dla stomatologów Podstawy mikrobiologii dla stomatologów
 
Gastroenterologia w praktyce Gastroenterologia w praktyce
 
Opiniowanie sądowo-lekarskie w sprawach roszczeń z tytułu zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B i C Opiniowanie sądowo-lekarskie w sprawach roszczeń z tytułu zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B i C
 
Medycyna Chińska Medycyna Chińska
 
Psychoedukacja w praktyce lekarza psychiatry Psychoedukacja w praktyce lekarza psychiatry
 
Medycyna zagrożeń i urazów radiacyjnych Medycyna zagrożeń i urazów radiacyjnych
 
Dlaczego zwierzęta nie dostają zawałów serca ... tylko my ludzie Dlaczego zwierzęta nie dostają zawałów serca ... tylko my ludzie
 
Jak uchronić się przed miażdżycą i chorobami serca Jak uchronić się przed miażdżycą i chorobami serca