informator medyczny

Cholestaza ciężarnych (ang. intrahepatic cholestasis of pregnancy) – łagodne, samoistnie ustępujące po rozwiązaniu ciąży schorzenie, występujące wskutek nadwrażliwości na hormony normalnie wytwarzane w czasie ciąży (estrogeny, progesteron). Z uwagi, że największe stężenie hormonów występuje około 30. tygodnia ciąży (głównie estrogenów), objawy choroby pojawiają się najczęściej właśnie w tym okresie. Częstość występowania w polskiej populacji szacuje się na 1-4%, natomiast wśród Indian andyjskich sięga 25%.

Patogeneza

U podłoża choroby leży wewnątrzwątrobowy zastój żółci, który powoduje podwyższenie stężenia:

• kwasów żółciowych,
• AlAT (ALT),
• AspAT (AST),
• bilirubiny,
• fosfatazy alkalicznej (ALP).

Objawy kliniczne

Objawy pojawiają się przede wszystkim w III trymestrze ciąży, rzadko przed 20. tygodniem^[1]. Są to:

• nasilony świąd skóry zwykle rozpoczynający się od dłoni i stóp, silniejszy nocą
• żółtaczka w okresie 1-4 tygodni od ustąpienia świądu
• hepatomegalia (powiększenie wątroby)

Świąd nasila się wraz z upływem ciąży - najsilniej odczuwalny jest w okresie bezpośrednio poprzedzającym poród. Objawy cholestazy ustępują w ciągu 2–3 tygodni po porodzie^[2].

Leczenie

• z przyczyn matczynych w zasadzie nie wymagałoby leczenia z uwagi na łagodny i przemijający charakter. W przypadku uporczywego świądu skóry stosuje się cholestyraminę. Z uwagi na zaburzenia pracy wątroby - może prowadzić do upośledzenia produkcji czynników krzepnięcia i następowej zwiększonej skłonności do krwawienia. Dlatego stosuje się również witaminę K.
• wpływ na dziecko
  • zagrożenie porodem przedwczesnym (do 40% ciąż)
  • sporadycznie wewnątrzmaciczne obumarcie płodu
  • obowiązuje częste monitorowanie stanu płodu!

Wystąpienie u kobiety objawów cholestazy ciężarnych jest przeciwwskazaniem do stosowania hormonalnej antykoncepcji.

Przypisy

1. ↑ Grzegorz H. Bręborowicz (red.): Położnictwo i ginekologia.. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2005. ISBN 83-200-3082-X. 
2. ↑ T. Pusl, U. Beuers. Intrahepatic cholestasis of pregnancy.. „Orphanet J Rare Dis”, s. 26, 2007. doi:10.1186/1750-1172-2-26. PMID 17535422.