Powiązane leki
(opisy)

Meno Expert

Selen + Witamina E

Polodina-R (Povidonum iodinatum)

Manusan (Chlorhexidinum gluconicum)

Peroxyl Dental Gel 1% (Hydrogenii peroxidum)

Kudzu Root

Sulpiryd (Sulpiridum)

Anticol (Disulfiramum)

Heminevrin (Clomethiazoli edisilas)

Tranxene (kapsułki) (Dikalii clorazepas)

Tagi

aktywnosc chlorheksydyna chlorheksydyny substancja bakteria roztwor grac odkazac alkoholowy wodny

Fora dyskusyjne

zobacz strupki za uszami (1)

zobacz Ból dziąsła przy ,,ósemce' (1)

zobacz Nieświeży oddech (5)

zobacz Grudki wydalane z moczem. (4)

zobacz glebokie otarcie nosa i skory (2)

zobacz Zdrapana skóra (1)

zobacz Duża Krosta Na spodzie penisa (2)

zobacz Spirytus salicynowy. (2)

zobacz Wyniki badań (1)

zobacz Posiew moczu (4)

zobacz Ziarniak G+ (1)

zobacz Palenie z lekarstwem w zębie. (1)

zobacz zapalenie krtani a nawilżacz (0)

zobacz Palenie, płuca - regeneracja (7)

zobacz materace z nylonu a roztocza (1)

Informator Medyczny » Encyklopedia » Chlorheksydyna

Chlorheksydyna

Chlorheksydyna
Ogólne informacje
Nomenklatura systematyczna (IUPAC)
1,6-di-(4-chlorofenylobiguanido)-heksan
Wzór sumaryczny C22H30Cl2N10
Inne wzory [-(CH2)3NHC(=NH)NHC(=NH)NHC6H4Cl]2
Masa molowa 505,45 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 55-56-1
PubChem 5353524[2]
DrugBank APRD00545[3]
Klasyfikacja
ATC A01 AB03; B05 CA02;
D08 AC02; D09 AA12;
R02 AA05; S01 AX09;
S02 AA09; S03 AA04

Chlorheksydyna – syntetyczny antyseptyk, pochodną biguanidu. Stosowana w postaci glukonianu lub octanu działa silnie na bakterie Gram-dodatnie, natomiast słabiej na Gram-ujemne. Jest używana głównie jako środek odkażający skórę, błony śluzowe, rany oraz narzędzia chirurgiczne.


Działanie

Działanie przeciwbakteryjne (bakteriostatyczne i bakteriobójcze) polega na uszkadzaniu błony komórkowej bakterii (prowadzące do zwiększenia jej przepuszczalności), a nie na inaktywacji ATP-azy jak sądzono wcześniej. Chlorheksydyna działa silnie bakteriobójczo na bakterie Gram-dodatnie, słabiej – na bakterie Gram-ujemne oraz niektóre wirusy. Nie działa na prątki kwasooporne, niektóre szczepy pałeczki Pseudomonas i Proteus oraz przetrwalniki bakterii. Aktywność substancji jest zwiększona w roztworze alkoholowym i porównywalna z działaniem jodopowidonu i heksachlorofenu.


Zastosowanie

Chlorheksydyna jest środkiem odkażającym stosowanym do odkażania skóry przed zabiegiem chirurgicznym (0,5% roztwór alkoholowy lub 1% roztwór wodny), do odkażania rąk (roztwory alkoholowe o stężeniu do 4%) lub (rzadziej) do odkażania ran (zwłaszcza oparzeniowych – 0,5% roztwór wodny). Roztwór 1:5000 stosowany jest do krótkotrwałego przechowywania wyjałowionych narzędzi. Jest również używana jako aktywny składnik płukanek i żelów doustnych (o stężeniu odpowiednio 0,1% i 0,2%), mających na celu zniszczenie bakterii próchnicotwórczych zawartych głównie w płytce nazębnej[4]. Kremy z dodatkiem chlorheksydyny stosuje się w leczeniu trądziku i gronkowcowych zakażeniach skóry. Do przepłukiwania pęcherza moczowego podczas cystoskopii stosuje się 0,02% roztwór wodny. Przy zabiegach ginekologicznych i położniczych stosuje się roztwory wodne o stężeniu 0,02-0,05%.

Warunkiem rozwinięcia działania jest przynajmniej 5-minutowy kontakt tkanek z substancją leczniczą.


Przeciwwskazania

Chlorheksydyna jest przeciwwskazana przy zabiegach mogących doprowadzić do wprowadzenia substancji do płynu mózgowo-rdzeniowego (zabiegi w obrębie OUN, niektóre otolaryngologiczne).


Toksyczność

Chlorheksydyna ma niewielką toksyczność. Słabo wchłania się z przewodu pokarmowego i powłok ciała, mimo to przedostając się do krwioobiegu, może wywoływać hemolizę. Jest wydalana w niezmienionej postaci przez nerki.


Działania niepożądane

Może wywołać miejscowe reakcje nadwrażliwości (rzadko uogólnione), fotodermatozy, wyjątkowo hemolizę.


Interakcje

Roztwory mydła, detergenty anionowe, jony chlorkowe i środowisko zasadowe zmniejszają aktywność chlorheksydyny. Światło, wysoka temperatura (>25 °C), korek naturalny – inaktywują lek. Krótkotrwałe działanie termiczne na roztwory wodne (30 minut w ok. 115 °C) nie wpływa na aktywność leku, ale pozwala na wyjałowienie. Podchloryny stosowane do prania bielizny zabrudzonej chlorheksydyną wywołują powstawanie brunatnych plam.


Stosowanie w czasie ciąży

Nie zaleca się stosowania chlorheksydyny w okresie karmienia piersią.


Postać

Chlorheksydyna produkowana jest w formie płynu (do płukania jamy ustnej, do irygacji, do odkażania skóry, ran i oparzeń). Jako składnik preparatów złożonych dostępna również jako krem, żel i tabletki do ssania.


Przypisy

  1. Informacje o klasyfikacji i oznakowaniu substancji wg Dyrektywy 67/548/EWG, zał. I: Chlorheksydyna (pol.) w bazie European chemical Substances Information System. Instytut Ochrony Zdrowia i Konsumenta. [dostęp 2011-02-14].
  2. Chlorheksydyna – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  3. Chlorheksydyna – karta leku (APRD00545) (ang.). DrugBank.
  4. Gunsolley JC. A meta-analysis of six-month studies of antiplaque and antigingivitis agents. „Journal of the American Dental Association (1939)”. 12 (137), ss. 1649–57, grudzień 2006. PMID 17138709. 

Bibliografia

  1. Farmakologia. Podstawy farmakoterapii. Podręcznik dla studentów i lekarzy. Pod redakcją prof. dr. hab. med. Wojciecha Kostowskiego. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 1998, ss. 952-3. ISBN 8320021480.  (pol.)
  2. Indeks leków. Nazwy międzynarodowe. Wyd. I. Kraków: Medycyna Praktyczna, 2009, ss. 300-1, seria: Kompendium Medycyny Praktycznej. ISBN 9788374302210.  (pol.)


Tekst udostępniany na licencji Creative Commons.
Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Chlorheksydyna

Artykuły Wikipedii dotyczące medycyny, weterynarii i tematów pokrewnych nie mogą być traktowane jako porada medyczna ani jako opinia medyczna w przypadku jakiegokolwiek problemu zdrowotnego lub sposobu leczenia. Nawet jeżeli opis zawarty w artykule jest zgodny z aktualną wiedzą medyczną, może nie mieć zastosowania do konkretnego przypadku chorobowego, objawów czy terapii.

książki

Odwyk Odwyk
 
Wodne oczyszczanie organizmu Wodne oczyszczanie organizmu
 
Nerki. Bakterie atakują Nerki. Bakterie atakują
 
Srebro koloidalne. Rewolucja w leczeniu Srebro koloidalne. Rewolucja w leczeniu
 
Fitness w wielkim mieście Fitness w wielkim mieście
 
Jak żyć z nadciśnieniem tętniczym. Nowe wydanie Jak żyć z nadciśnieniem tętniczym. Nowe wydanie
 
Nadciśnienie. Profilaktyka i właściwa kuracja Nadciśnienie. Profilaktyka i właściwa kuracja
 
Osteoporoza. Jak wzmocnić kości dzięki diecie i aktywności fizycznej. Profilaktyka, diagnostyka, leczenie Osteoporoza. Jak wzmocnić kości dzięki diecie i aktywności fizycznej. Profilaktyka, diagnostyka, leczenie