informator medyczny

Alfentanyl (INN) – organiczny związek chemiczny, silny, krótko działający opioidowym lekiem przeciwbólowym. Pod względem chemicznym jest pochodną piperydyny i analogiem fentanylu, od którego jest kilkakrotnie słabszy. Działanie przeciwbólowe, znieczulające i uspokajające pojawia się już po kilku minutach od podania i utrzymuje się kilkanaście minut. Efekt terapeutyczny wywoływany jest głownie poprzez agonistyczne działanie na receptor μ. Stosowany jest wyłącznie w anestezjologii w celu podtrzymania znieczulenia ogólnego w czasie zabiegu operacyjnego. Działa przeciwbólowo 40-krócej niż morfina i 5-krotnie słabiej niż fentanyl. Zapewnia dobrą stabilizację układu krążenia, nie działa depresyjnie na mięsień sercowy.

Działania niepożądane

Działania uboczne są typowe dla leków opioidowych, lecz powikłania sercowo-naczyniowe są rzadsze niż w przypadku fentanylu i innych jego analogów. Obserwuje się natomiast głębszą depresję ośrodka oddechowego trwającą 30 do 50 minut. W niewydolności wątroby znacznemu wydłużeniu ulega okres półtrwania, powodując konieczność zmniejszenia dawek leku. Alfentanyl powoduje również zaburzenia hormonalne typowe dla opioidów – wzrost wydzielania hormonu wzrostu, hormonu antydiuretycznego, kortyzolu oraz amin katecholowych.

Dawkowanie

U pacjentów, u których nie zastosowano premedykacji, ED50 = 111 μm/kg mc., ED90 = 164 μm/kg mc.

Przypisy

1. ↑ Alfentanyl – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
2. ↑ Alfentanyl – karta leku (APRD00726) (ang.). DrugBank.
3. ↑ Alfentanyl (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine. [dostęp 2010-08-16].

Bibliografia

• W. Kostowski, Z. S. Herman Farmakologia. Podstawy farmakoterapii. Wydawnictwo Lekarskie PZWL 2003 ISBN 83-2003350-0